( 151 ) 



matiger voor dan de gewone, in een gevoerden koker. De 

 cilindervlakte van liet gewicht is namelijk geheel vrij, het 

 kilogram staat, in eene met laken bekleede verdieping, op 

 een plankje, en wordt van boven gedekt door eene zolde- 

 ring die met schroeven bevestigd is. Het vernis van beide 

 stukken zag er als nieuw uit. 



Eerst in December heb ik, op herhaald verzoek, ook het 

 kilogram B, door mij bedoeld, en nog een ander, fraai be- 

 werkt en vernist kilogram ontvangen, dat ik L 3 genoemd heb. 



Uit de mededeeling van Moll in het VI Deel der Bij- 

 dragen tot de Natuurkundige Wetenschappen, 1831, had ik 

 vernomen, dat het geelkoperen kilogram, dat van Swinden 

 in 1799 uit Parijs had medegebracht, (zie de l ste Aanteeke- 

 ning), door hem, Moll, was aangekocht. Bij navraag bleek 

 het, dat het op den inventaris van het Physisch Kabinet 

 voorkomt onder N°. 1068, terwijl N°. 1072 een kilogram 

 van Forti n is. Daar nu Fortin ook de maker was der 

 drie koperen kilogrammen, die den weg naar Nederland von- 

 den, heb ik het ook vergeleken, maar bevonden dat het 

 veel zwaarder was dan het kilogram van van Swinden, ja 

 het schijnt dat Fortin met dit kilogram, dat op den knop 



een stempel draagt met het opschrift: ^LJ 013 — , (in een 



PORTIN 



ovaal, hebbende eene groote as = 5,5 mm., en eene kleine 

 as = 3,0 mm.) beoogde een stuk te leveren, dat in de lucht 

 zooveel weegt als het platina standaardkilogram in het 

 luchtledige. 



Het kilogram van van Swinden vertoont boven op den 

 knop het gegraveerde opschrift %%M&a*a*ntne en draagt 

 aan den bodem den stempel der Parijsche Commissie voor 

 Maten en Gewichten van 1799, nl. eene in vier kwadranten 

 verdeelde ellips, hebbende eene groote as van 4,5 en een 

 kleine as van 4,0 millimeters, waarvan drie kwadranten 

 met stree'pjes in de richting der groote as geschaduwd zijn, 

 en het vierde het randschrift 10000000 draagt. Het heeft 

 allen schijn, alsof de ovale stempel van het boven beschre- 

 vene Leidsche kilogram eene navolging is van dezen stempel. 



Eindelijk werden nog in de wegingen opgenomen de Sla- 



