( 172 ) 



dat door Stamkart eene vereeniging van 6 gebruikt zijn, 

 dan zou dit nog pas geven 1 / 8 mM 3 . per mM., en dus zou- 

 den de 140 mM. een inhoud van 17,5 mM 3 . gehad hebben. 

 Daar ik echter niet aangeteekend vond, hoeveel paardeharen 

 gebruikt waren, noch waarop het getal van 140 mM 3 . 

 steunde, en daar bovendien de bepaling van het volumen van 

 dit kilogram slechts eens verricht was, achtte ik het noodza- 

 kelijk de hydrostatische bepaling van het volumen van het 

 glazen kilogram te herhalen ; daarbij echter de voorzorg 

 gebruikende, het zoowel vóór als na die bepaling met een 

 ander te vergelijken, ten einde een eventueel gewichtsver- 

 lies niet onbemerkt zou voorbijgaan. Het scheen aanvan- 

 kelijk dat er een verlies van 0^,49 had plaats gevonden , 

 doch dit resultaat werd door de latere wegingen, van 28 

 Augustus, weder gelogenstraft. Ik geloof dat dit daardoor 

 moet verklaard worden, dat door de weging in water, en 

 doordien het glazen kilogram daarna met een schoonen 

 fijnen linnen doek werd afgeveegd, de oppervlakte rein ge- 

 worden was, en daardoor het kilogram zoo licht mogelijk 

 geworden is. Later schijnt er weer condensatie, hetzij van 

 lucht, hetzij van waterdamp, op de oppervlakte te hebben 

 plaats gevonden. 



Ik voeg hierbij dat eene zorgvuldige berekening, naar de 

 beste herleidingselementen, van de hydrostatische weging 

 van Stamkart, gegeven heeft voor het volumen van G 2 , 

 99,833 milliliters, terwijl Stamkart zelf t. a. p. opgeeft 

 99,501. Het verschil is hoofdzakelijk aan rekenfouten te 

 wijten. Daarbij is voor het volumtn van de ingedompelde 

 140 mM. paardenhaar aangenomen 17,5 mM 3 . 



De kilogrammen van Van Swinden en van Fortin, als- 

 mede L 1? L 2 en L 3 , moesten ook noodzakelijk in water ge- 

 wogen worden, ten einde hun volumen te bepalen, waarvan 

 de kennis voor de herleiding der weging tot het luchtledige 

 benoodigd is. Zonder die kennis heeft dus, volgens de te- 

 genwoordige hoogte der nauwkeurige weegkunst, zulk ien 

 kilogram geene waarde, en de vrees dat het gewicht van 

 een stuk als het kilogram van Van Swinden er door zou 

 verminderen, verviel door de overweging dat het geen stan- 



