( 297 ) 



Instituut, ook deel de Heeren Lipkens, Uylenbroek en Lobatto, en 

 uit hun rapport van 4 Januari 1840 blijkt, dat bij 10° de ijzeren 

 Standaard 0,03 mM. langer is dan de nieuwe platina standaard. 



De laatste werkzaamheden van het Instituut hebben vooral betrek- 

 king tot den grondslag der maten. De Minister Thorbecke wenscht 

 wettelijke verordeningen vast te stellen omtrent het stelsel en den ijk 

 der Nederlandsche Maten en Gewichten; hem is ten aanzien vanden 

 grondslag der maten een opmerking van wetenschappelijken aard me- 

 degedeeld, ten aanzien van welke hij zou wenschen door de Klasse 

 voorgelicht te worden. Art. 6 der Wet van 21 Augustus 1816 be- 

 paalt, dat de grondslag van alle Nederlandsche Maten en Gewichten de 

 lengte zal zijn van het tienmillioenste gedeelte van den boog des aard- 

 bols, loopende van de Noordpool tot den evenaar over Parijs. Terwijl 

 volgens latere bepalingen in genoemden boog 10 millioen ?23 Meters 

 zouden begrepen zijn, heeft zich bij den Minister de vraag opgedaan, 

 of een nieuwe Wet iets kan bekrachtigen, hetwelk gebleken is van de 

 juiste waarheid af te wijken. Dit schrijven van den Minister, dd. 13 

 September 1851, geeft aanleiding tot belangrijke beraadslagingen, en 

 ten slotte tot een rapport van de Heeren van Rees, Lobatto en 

 Stamkart. waarvan het resultaat is, dat, onafhankelijk van verdere 

 bepalingen en berekeningen van genoemden boog, de grondslag der 

 Nederlandsche maten is de lengte van de platina staaf, die in het 

 jaar 1799, onder den naam van Mètre, als Standaard der metrieke 

 maten in de Staatsarchiven van Frankrijk te Parijs is nedergelegd, 

 gemeten tusschen de middelpunten der eindvlakken, wanneer de staaf 

 een temperatuur van smeltend ijs heeft. — Zóó oordeelden later ook 

 de verschillende Commissiën (Academie van Petersburg en Académie 

 des Sciences, te Parijs), van welke het bijeenroepen der jongste Inter- 

 nationale Commissie te Parijs is uitgegaan. 



In de memorie van toelichting van het eerste wetsontwerp (van 

 den minister Heemskerk) betreffende de maten en gewichten, aange- 

 boden in de Zitting van 1868, is het gevolgde advies van het Insti- 

 tuut overgenomen. 



De laatste bemoeiing der 1ste Klasse van het Instituut, in betrek- 

 king tot de Standaards, betrof het verzoek, met verwijzing op hetgeen 

 te dien opzichte in Pruisen en elders plaats heeft, te mogen worden 

 gemachtigd tot het maken van nauwkeurige kopieën van den Meter 

 en het Kilogram, ten dienste van inrichtingen van wetenschap, die ver- 

 langen mochten in het bezit van dergelijke kopieën te worden ge- 

 steld, op welk voorstel de Minister nog nadere inlichting verwachtte. 



Het Instituut wordt opgeheven. De Kon. Academie van Weten- 

 schappen treedt in de plaats der Eerste Klasse van het Instituut. De 

 voorwerpen, in bewaring bij het Instituut, gaan op de Academie over. 

 Aan de betrekking tot Standaardmeter en -kilogram is niets veran- 



20* 



