(443 ) 



demiën, die het zonder standaarden moeten stellen? En leeft 

 onze zusterafdeeling alleen door de kracht, welke de Na- 

 tuurkundige afdeeling aan de standaarden ontleent ? 



Diegenen daarentegen, die deze voorwerpen van naderbij 

 kennen, die ze te hanteeren hadden en er mede gewerkt 

 hebben, zijn niet meer vatbaar voor het geloof aan zulke 

 tooverkracht. Voor hen zijn de standaarden bovenal instru- 

 menten voor wetenschappelijke onderzoekingen, die hunne 

 waarde ontleenen aan het gebruik dat zij vinden bij geo- 

 desische en natuurkundige metingen en aan de aanleiding 

 die ze geven om de kunst van waarnemen en de strenge 

 berekening der uitkomsten tot het uiterste op te voeren. 

 Hoe beter daartoe werktuigen en werkplaatsen zijn inge- 

 richt, des te beter beantwoorden zij aan hun doel. 



Wij hebben nu, in het geschrift van den Heer Donders, 

 eene geschiedkundige schets voor ons van de betrekking der 

 Akademie tot de standaarden. Ik zal haar hier niet ont- 

 leden. Alleen moet ik ter wille van de historische waar- 

 heid en den rechtmatigen roem van van Swinden verzet 

 aanteekenen tegen de voorstelling vervat in deze woorden 

 van den Heer Donders : » Is het metrieke stelsel in Neder- 

 land vroeger ingevoerd dan in de meeste andere landen, het is 

 aan de doorwrochte verslagen en aan het werkdadige aan- 

 deel van het Koninklijk Nederlandsch Instituut te danken." 

 De invoering van dat stelsel is in de eerste plaats, zoo niet 

 uitsluitend, het werk van van Swinden en Aeneae en het 

 meest van eerstgenoemde. Reeds den 28 sten April 1801 heeft 

 het Uitvoerend Bewind een beredeneerd vertoog aan het 

 Vertegenwoordigend Lichaam ingezonden en het invoeren 

 van het nieuwe stelsel van maten en gewichten voorgedra- 

 gen. De grondslag van dit Vertoog was een Rapport van 

 van Swinden en Aeneae. En het metrieke stelsel ware hier 

 reeds in 1801 ingevoerd, indien niet, — zo oals van Swinden 

 in zijne » Volmaakte Maaten en Gewigten" verhaalt — den 

 18 den September »de Vergaderzalen der beide Kamers, ge- 



