( 17 ) 



keurigheid toch mag alleen de grens bepalen van wat groot 

 of klein is te noemen. 



Te Batavia waar de storingen minder menigvuldig en ook 

 geringer van intensiteit zijn dan op plaatsen van hoogere 

 breedten het geval is, kan, zooals uit Tabel 267 van Deel III 

 blijkt, reeds uit één jaar uurwaarnemingen de invloed van 

 den maans-uurhoek met groote juistheid bepaald worden, 

 terwijl deze zelfs reeds uit ééne maand duidelijk is af te 

 leiden, mits deze maand goed gekozen worde. Reeds na 

 betrekkelijk korten tijd kan derhalve een onderzoek naar de 

 verschillende oorzaken ingesteld worden, die invloed uit- 

 oefenen op deze periodieke beweging gedurende een maans- 

 dag en zulk een onderzoek zal geene onzekerheid in de 

 resultaten vertoonen. Anders is het gesteld met een onder- 

 zoek omtrent periodieken maansin vloed van langeren duur 

 dan van één dag, als b. v. omtrent dien van maansleeftijd en 

 maansafstand op de gemiddelde dagelijksche waarden. 



Hier zullen zich in de uitkomsten groote onzekerheden 

 voordoen, waarvan de oorzaak is dat, in dit geval, de 

 maansinvloed wel als klein is te beschouwen ten opzichte 

 van de gevoeligheid der variatie -instrumenten en van de 

 veranderlijkheid van het element, terwijl bovendien het aantal 

 perioden waaruit het gezochte verschijnsel moet berekend 

 worden ongeveer dertig malen geringer is dan dat hetwelk 

 voor het onderzoek der dagelijksche beweging beschikbaar is. 



Indien niet eene al te groote nauwkeurigheid wordt ver- 

 eischt, kan aangenomen worden dat, te Batavia, uit een 

 honderdtal perioden deze dagelijksche beweging met vol- 

 doende juistheid is af te leiden. Gesteld dus dat de perio- 

 dieke invloeden van langeren duur grootheden van dezelfde 

 orde zijn als die van de dagelijksche periode, dan zouden 

 nog 12 jaren observaties noodig zijn om tot eene zelfde 

 nauwkeurigheid te geraken. Hierbij komt echter nog dat 

 in den loop van een 30 tal dagen het element zelf aan veel 

 grooter variaties is onderworpen, dan die welke gedurende 

 het tijdsbestek van één dag voorkomen en dat ook de varia- 

 tie-instrumenten wel gedurende 24 uur maar niet gedurende 

 een groot aantal dagen onderling volkomen vergelijkbare 



VEKSL. EN MEDED. A1Ü. NATUUR&. 3de REEKS. DEEL IV. 2 



