( 175 ) 



»zegt hij erkent het zelf en nog doet het hem leed, dat 

 »het niet gelukt is". 



Alles fictie, louter fictie ! 



En nu het vonnis, door den Heer Bosscha over het werk 

 der Akademie en dat van den Heer Stamkart geveld. 



Er zal bewezen worden, dat het Trippenhuis de meest 

 ongeschikte plaats is voor waarneming. 



Een Commissie, bestaande uit de Heeren Cohen Stuart, 

 Matïhes en Stamkart, is belast met de vergelijking van 

 den normaalmeter (behoorende bij den voor de basismeting 

 in Java bestemden toestel van Repsold) met den platina- 

 standaard van 1839, in het Trippenhuis aanwezig. De 

 uitkomsten van dit onderzoek zijn medegedeeld in de zit- 

 ting van 27 Juni 1868. De Heer Oudemaïns controleert ze 

 in Indië door vergelijking van den normaalmeter met den 

 glazen meter : een der meters, door den Heer Stamkart (in 

 vereeniging met den Heer J. A. C. Oudemans) vroeger in 

 het Trippenhuis met den platina meter vergeleken. En, — 

 ongehoord! hij vindt een verschil van niet minder dan 72 

 microns: »een bedrag, 3maal grooter", zegt de Heer Bos- 

 scha »dan hetgeen men nog duidelijk met het bloote oog 

 »kan waarnemen" .... 



Maar zie, een bladzijde verder deelt hij ons mede, hoe de 

 Heer van Hees in 1880 vond, dat de Heer Stamkart zich 

 bij de berekening had vergist in de temperatuur. Waarom dan, 

 zoo vraag ik, het verschil eerst zoo breed uitgemeten als 

 waarnemingsfout ? Moest de indruk achterblijven, dat het 

 Trippenhuis de schuld draagt? Zoo schrijft men geen historie. 

 Maar er volgt meer. Op het vragen van opheldering 

 door den Heer Oudemans zou de Heer Stamkart geant- 

 woord hebben : » De slechte verlichting van de lokalen in 

 »het Trippenhuis kan wel de oorzaak zijn van het ver- 

 » schil." En de Heer Bosscha besluit: »Men moet incler- 

 »daad wel overtuigd geweest zijn, onder geheel onvoldoende 

 » omstandigheden te hebben gewerkt, wanneer men een ver- 

 » schil van een veertiende millimeter, een verschil grooter 

 »dan men bij de verificatie van standaarden van den twee- 

 »den en derden rang bij den ijk zal toelaten, toeschrijft 



