( 183 ) 



kilogrammen te verifiëeren, en de Commissie van het Insti- 

 tuut meende, dat een nieuw Koninklijk Besluit daartoe moest 

 machtigen. En nu volgde, bij Koninklijk Besluit van 1 Ja- 

 nuari 1838, n°. 41, een ampliatie, waarbij bepaald werd, dat 

 de prototype ook zou mogen worden gebruikt tot verificatie 

 van »het kilogram van van Swinden, thans in het bezit 

 »van den Heer Moll, en dat van Aeneae, berustende bij het 

 » Departement, en voorts van zoodanige andere kilogrammen, 

 »als welke de door de Eerste Klasse van het Instituut be- 

 » noemde Commissie mocht goedvinden in hare tegen woordig- 

 »heid te doen onderzoeken"; voorts, dat de Heer Moll zou 

 worden uitgenoodigd, de Commissie met raad en daad bij te 

 staan, terwijl het (nu meer belangrijke) werk zou geschieden 

 ten overstaan eener Commissie van het Instituut. 



Die ampliatie had dus niets minder ten doel dan de on- 

 derlinge vergelijking ook der drie door van Swinden en 

 Aeneae uit Parijs medegebrachte kilogrammen. 



Wat had daartoe aanleiding gegeven? 



Reeds in 1831 had de Hoogleeraar Moll, leerling en 

 vriend van van Swinden (ook zijn biograaf), door aan- 

 koop in het bezit gekomen van diens kilogram, een aantal 

 kilogrammen van bekenden oorsprong daarmede vergeleken, 

 zich bedienende van een zeer gevoelige balans van Robinson, en 

 daarbij gevonden, dat alle, sommige zelfs belangrijk, zwaarder 

 waren dan het kilogram van van Swinden, en hij had 

 daarbij de vrees uitgesproken, »dat de vergelijking der authen- 

 tieke kilogrammen van het Instituut en van Aeneae tot 

 » nieuwe onzekerheden zou voeren" (Bijdragen tot de Na- 

 tuurkundige Wetenschappen, D. VI, 1831). Moll en Lip- 

 kens, beide leden van het Instituut, zagen elkander op het 

 Trippenhuis: en neemt men in aanmerking, dat het kilo- 

 gram, waarover Moll beschikking had, zou worden verge- 

 leken, en dat, op verzoek van Lipkens, Moll ook aan de 

 Commissie verbonden werd, dan wordt het waarschijnlijk, 

 dat het denkbeeld tot die vergelijking van Moll was uit- 

 gegaan. Intusschen mocht hij den arbeid niet mede vol- 

 brengen. Hij stierf den 16 Januari 1838, Maar wat hij 

 had voorzien, bleek juist te zijn : de Standaard van Aeneae 



