( 103 ) 



voldoende zijn. Maar voor de geodesie wordt de aansluiting 

 gevorderd. Wij vragen niet, welken graad van nauwkeurig- 

 heid deze verlangt: zeker is het, dat zij een constante fout, 

 afhankelijk van een te constateeren verschil, groot of klein, 

 tusschen den gebezigden Meter en den internationalen proto- 

 type, niet kan toelaten. En zou het niet louter toeval zijn, 

 als de vergelijking onzer meters met den internationalen 

 prototype tot een volkomen gelijk resultaat leidde als die met 

 den Mètre des Archives? De Heer Bosscha, beroept zich op 

 de gunstige voorwaarden, de zorgvuldige waarnemingen en 

 de kleine waarschijnlijke fout van de einduitkomst der ver- 

 gelijkingen. Dit alles zal ook wel kunnen gezegd wor- 

 den van de vergelijkingen van den prototype international; 

 maar ze zullen, onder andere omstandigheden, door andere 

 waarnemers zijn verricht. Zal men dan recht hebben, beide 

 voor gelijk te houden? Ik beroep mij op het verslag van 

 den Heer Bosscha zelf: »la commission internationale du 

 mètre et la conférence diplomatique du mètre", waarin 

 blz. 204 geleerd wordt, wat trouwens algemeen is erkend, dat 

 de waarschijnlijke fout een zeer bedrit gelijke maatstaf is 

 voor den graad van nauwkeurigheid der uitkomsten. Men 

 zou zich niet hebben te verwonderen, wanneer mocht blijken, 

 dat het bedoelde verschil één of meer microns bedrangt. 

 Maar, groot of klein: wat te constateeren is, behoort te 

 worden geëlimineerd. 



De Fransche Regeering denkt er niet anders over. Zij 

 stond het verzoek der Nederlandsche Regeering, om kopieën 

 te vervaardigen van den Métre des Archives, gereedelijk toe. 

 En aan hulp en steun zou het onzer Commissie in het 

 Conservatoire niet ontbreken. Maar bij overgifte der meters 

 wenschte de commissaris der Fransche Regeering, de Ex- 

 Minister Dumas, in het Proces- Verbaal een zinsnede te zien 

 opgenomen, waarin de Nederlandsche Regeering zich ver- 

 bond, de nieuwe Nederlandsche meters te laten vergelijken 

 met den Mètre international en aan dezen ondergeschikt te 

 maken. Onze Commissie remonstreerde, en de Commissaris 

 wijzigde daarop de zinsnede tot twee malen toe, zich, ten 

 slotte, tevreden stellende met er in op te nemen, dat aan 



VERSL. EN MEI)ED. AFD. NATUURK. 3*6 REEKS. DEEL IV. 13 



