( 274) 



pour ces epithetes que vous nous donnez ccpendant en divers 

 eudroits, je ne crois pas que nous devorts nous en offenser 

 davantage, qu'un serviteur ne soffense quand sa maitresse Vap- 

 pelle » Schelm " pour se venger d\m petit baiser quil luiapris, 

 ou plutöt pour couvrir la petite honte quelle a de Ie lui avoir 

 octroyé. Il est vrai que ce baiser n avance guhre, et je voudrois 

 qu en nous disant de telles iujures vous eussiez aussi Men 

 déduit tous les points qui pourraient servir a rejoindre Geneve 

 avec Rome", etc. 



Behalve dit verschil in toon, dat zich natuurlijk beter 

 voelen dan bewijzen laat, treft ons ook de omstandigheid 

 dat Huygens, o verkropt met werkzaamheden, volgens eigen 

 verklaring slechts over de nachtelijke uren vrije beschikking 

 bezittende, toch zijn tijd zooveel minder kostbaar achtte 

 dan dien van Descartes, die — eigenlijk gezegd — niets 

 omhanden had. Zoo gebeurde het eens dat pater Mersenne 

 omgekeerd de bemiddeling van Descartes gebruikte om Huy- 

 gens een pakket te doen toekomen ; maar deze maakt daar 

 dadelijk een einde aan »pour moy je scay trop bien ce que 

 valent les moindres moments de vostre loinr pour souffrir que 

 ceux qui ne les considereitt pas si bien en abuse?it a mon 

 avantage" *) en hij betuigt in denzelfden brief zijne over- 

 groote verrukking bij de ontdekking dat Descartes de moeite 

 genomen heeft een opstel van hem, Huygens, dat hij hem 

 ter inzage gezonden had (cle verdediging tegen Saumaise) te 

 copiëeren ; maar is toch verontwaardigd bij de gedachte dat 

 Descartes zijn kostbaren tijd aan dit copiëeren dier »pauvres 

 défenses" besteedde. De copie zelf zal hij bewaren met de- 

 zelfde zorg en eerbied waarmede hij het kleinste snippertje 

 papier van Descartes hand bejegent f). Mogen ook deze en 

 andere uitdrukkingen gedeeltelijk op rekening der zeven- 

 tiende-eeuwsche hoffelijkheid geschreven worden, toch straalt 

 door de gansche briefwisseling eene mate van echte, onge- 



*) Leitres frangaises, T. II, p. 137 (6 Juni 1613). 



f) Inderdaad vindt men in den vroeger vermelden Catalogus der ver- 

 kooping van Sotheby : N°. 121. A paper etititled „copie de la main de 

 M. Des Cartes, de mes répliques sur mie lettre de M. Saumaise 31. 

 .Rivet touchant Vepigramme qui s'ensuit", in M. de Zuylichem's 



