( 291 ) 



Het is van belang, dat de schrijver voor eenige stoffen 

 (HC1, CaCl 3 , AgN0 3 ) vergelijkende diffusieprceven heeft 

 verricht, bij welke de zuur- of zoutoplossing niet in wa- 

 ter, maar in eene oplossing van mindere sterkte diffun- 

 deerde. 



Aan het einde van zijn stuk stelt hij nog eens al de 

 door hem verkregen diffusie co efficiënt en tabellarisch te za- 

 men. Hij onthoudt zich wijsselijk, om uit deze cijfers reëels 

 thans gevolgtrekkingen te maken omtrent de betrekking 

 tusschen de diffusiecoëfficiënten van de onderzochte zu- 

 ren, bases of zouten in waterige oplossing en hunne andere 

 eigenschappen , omdat het voorhanden materiaal daarLoe 

 nog niet voldoende is. Maar wel meent hij uit sijne be- 

 palingen de belangrijke uitkomst reeds te megen afleiden* 

 dat de invloed van de sterkte der oplossingen op de diffu- 

 siesnelheid aan moleculaire aggregatiën en disaggregatiën is 

 toe te schrijven. 



Graham, Schtjhmeister, Weber, hadden nu eens vermeer- 

 dering, dan eens vermindering van den diffusieco efficiënt met 

 toenemende sterkte der oplossing bij verschillende stoffen 

 waargenomen, zonder zich daarvan rekenschap te kunnen 

 geven. Wroblewsky meende dat dit verschil in geenen sa- 

 menhang stond met de ons bekende eigenschappen der vloei- 

 stoffen. De Heer Süheffer toont aan dat hij vermeerdering 

 van diffusiesnelheid — vergeleken bij de diffusiesnellield van 

 verdunde oplossingen — met toenemende sterkte der oplos- 

 sing vindt bij stoffen wier moleculen zich met watermole- 

 culen aggregeeren (zooals HC1, HN0 3 , H 3 S0 4 , Ca01 3 ) en 

 daarentegen vermindering bij stoffen, wier moleculen tenge- 

 volge van de met de diffusie gepaard gaande verdunning 

 zich nog verder desaggregeeren (zooals nitraten, Na 3 S 3 03, 

 MgS0 4 ). Daarmede is in overeenstemming, dat hij de groot- 

 ste veranderingen van den diffusiecoëfïïeiënt in positieven of 

 negatieven zin heeft waargenomen, wanneer eene sterkere 

 oplossing in eene minder sterke diffundeert. 



Dr. Schepfer komt tot het besluit, dat er van eene diffu- 

 sie-constante bij eene zekere temperatuur eerst sprake kan 

 zijn, wanneer de oplossing zóó sterk verdund is, dat eene 



19* 



