( 452 ) 



gediend hebben. Had ik ze nu reeds, dan zouden zij mij 

 misschien ten gids kunnen zijn, doch ik moet mij nu maar 

 zelf zien te helpen. Behalve dien, de getallen moetende over- 

 nemen, moet ik ook geheel op de hoogte zijn, hoe zij ver- 

 kregen zijn. 



Eene zaak heeft mij verwonderd, nl. dat U geen ander 

 verdeelingsglaasje in de plaats van het derde in Staaf II 

 hebt laten maken. De teekening van de afschilfering, in 

 uwe beschrijving, is veel te gunstig. Ik geloof niet dat met 

 die streep goede vergelijkingen te maken zijn. Slechts het 

 uiterste uiteinde is er van zichtbaar. 



Nog heb ik U eene tweede mededeeling te doen. De ther- 

 mometers 2, 5, 6 en 8, hebt u eenige malen vergeleken 

 met een thermometer van Felix, afkomstig van Greiner. 

 Hebt U dien thermometer op zijn kookpunt in een' toestel 

 volgens Regnault en op zijn vriespunt in gestooten ijs, 

 waarvan het water wegloopt, geverifieerd ? Ik krijg met een 

 wel aldus geverifieerden thermometer van Fastré, behoo- 

 rende aan het magn. en met. observatorium, geheel andere 

 uitkomsten als U, en de Heer Bergsma heeft ook de on- 

 dervinding opgedaan dat alle thermometers, die hij van den 

 besten Greiner uit Berlijn had, een foutief kookpunt had- 

 den. Het verschil bedroeg omtrent 2° C. Ik heb ze met de 

 uiterste zorg met Fastré vergeleken; moet alleen nog de 

 vergelijking bij 35° C. overdoen, en uit curiositeit ook nog 

 bij 5° en 10°, ook wil ik zelf het kookpunt van Fastré 

 nog eens bepalen, om niet van een ander afhankelijk te 

 zijn. Maar dit is zeker dat ik andere, en veel regelmatiger 

 getallen krijg dan U. Dit moet natuurlijk invloed hebben 

 op de door U bepaalde uitzettingscoëfficiënten, die nu niet 

 gelden voor 1° C, maar 1° Greiner. 



Zoodra ik met mijne vergelijkingen definitief gereed ben, 

 zal ik U de resultaten zenden. Wellicht de volgende mail. 

 Ik hoop op spoedige rescriptie. 



Geloof mij met achting en vriendschap 



Geheel den Uwen 



OüDEMANS. 



