( 204 ) 



tot eerste cervicaalzenuw' wordt. Hiervoor pleit, dat in 

 oudere stadiën de voorste halszenuw geen spinaalganglion 

 heeft. Bij het eerste somiet komt geen zenuw voor. Dit 

 stemt overeen met de waarnemingen van Dr. van Wijhe. 



Het 6 de tot en met het 13 de somiet, dus in 't geheel 8 

 somieten, vormen eveneens aan hunne ventrale zijde steel- 

 vormige uitgroeisels, maar deze vereenigen zich niet met die 

 der voorste vijf somieten. Zij wijken eenigszins aboraal af 

 en lossen zich op in één gemeenschappelijke celmassa, die 

 zich van het omliggende bindweefsel alleen door dichtere 

 opeenhooping der kernen onderscheidt. 



Deze celmassa ligt aan weerszijden van het lichaam dicht 

 onder de huid en veroorzaakt een flauwe verheffing der 

 lichaamsoppervlakte, waardoor de aanleg van het voorste 

 lidmaat uitwendig te herkennen is. 



In een iets ouder stadium van ontwikkeling, wanneer de 

 vijfde kieuwzak en de zesde aortaboog juist aangelegd zijn, 

 is deze verdikking van den lichaamswand bij de Hagedis 

 grooter geworden en naar achter en rugwaarts vrij uit- 

 gegroeid ; bij de Slang daarentegen reeds weder spoorloos 

 verdwenen. 



Uit dezen dichten celklomp ontwikkelen zich bij de Ha- 

 gedis de spieren en waarschijnlijk ook het geraamte van het 

 voorste lidmaat. De eerste konden dus een voortbrengsel van 

 de spierknoppen van acht lichaamssegmenten zijn; met het 

 oog op de innervatie is het echter waarschijnlijk, dat niet 

 alle knoppen zich tot spieren ontwikkelen De » schouder- 

 tong-lijst" ligt wel in het verlengde van deze lidmaats-verdik- 

 king — de zoogenoeinde » extremiteits-lijst van Wolfe" — 

 maar het materiaal voor de tongspieren groeit niet in haar 

 naar binnen, van het vooreinde van den lidmaatsaanleg uit, 

 zooals Froriep beweert. Het is integendeel, zooals boven 

 bleek, eene voortzetting van de spierknoppen der voorste vijf 

 myotomen, welke knoppen gelegen zijn in de »Kopfnicker- 

 wulst" van Froriep. 



Van de voorste vier dezer vijf somieten zelve gaan waar- 

 schijnlijk de sclero tomen op in den aanleg van 't achter- 

 hoofd, terwijl het sclerotoom van het vijfde atlas wordt. 



