( 262 ) 



op zich, en vond toen reeds, in October 1886, door chemi- 

 sche analyse, dat de buizen, die het gebrek het meest ver- 

 toonden, ook het sterkst natrongehalte bezaten ; dat derhalve 

 waarschijnlijk door sporen van azijnzuur of van water het 

 glas werd aangetast ; de mikroskopische lichaampjes bleken 

 ook uit het losgekomen kiezelzuurhydraat te bestaan. 



Bij het verdampen van den ether op platina bleef eene 

 rest terug, waarin langs mikrochemischen weg calcium en 

 natrium konden worden aangetoond, terwijl in de korreltjes 

 kiezelzuur de hoofdmassa vormde met sporen van ijzer. 

 Azijnzuur kon niet worden aangetoond. 



Eene analyse van het. glas der niet aangetaste niveaus 

 toonde, dat het kalium daarin in verhouding tot het natrium 

 voorkwam als 43,14 : 56,86. 



Eene analyse van het glas der niveaus, waarin zich de 

 korreltjes hadden afgezet, deed eene verhouding vinden van 

 22,61 kalium op 77,39 natrium. Bij het aangetaste glas, 

 was dus ongeveer de helft van het kalium, dat in het on- 

 aangetaste glas werd gevonden, door natrium vervangen. 



Hij ried dus, in plaats van zwavelether, het gebruik van 

 petroleumether aan, wijl deze vloeistof in alle geval niet 

 verzuren kan. Het is echter gebleken, dat dit nog niet ge- 

 heel voldoende was, en opnieuw werden de niveaus uit 

 Indië teruggezonden. Het resultaat van zijn herhaald onder- 

 zoek (Mei jl.) was nu, dat het aantasten van het glas be- 

 paaldelijk door het water geschiedde *), en dat bij den petro- 

 leumether de mogelijkheid bestaat, dat dit ontleend wordt 

 aan de kleefstof, waarmede zoowel de dekplaatjes als het 

 diaphragma aan de buis worden bevestigd. Om dus niveaus 

 te vervaardigen, die het gevreesde gebrek niet vertoonen, 

 was het advies van Prof. Wefers Bettink : 1°. het gebruik 



*) Dat inderdaad het water de oorzaak moet zijn van het aangetast 

 worden, en de ether inderdaad waterhoudend is, blijkt wanneer men den 

 inhoud van een der niveaus uitgiet in een buisje, dat poeder vormig 

 acidum tannicum bevat. De inhoud der niveaus maakte terstond het acidum 

 tannicuni kleverig, wat, zooals bekend is, met watervrijen ether het geval 

 niet is. 



