( 186 ) 



voerig chemisch onderzoek onderworpen. Hij heeft daarbij 

 vooral getracht de samenstelling van het bindmiddel of 

 cement na te speuren; in hoeverre ijzeroxyde, humuszuren, 

 humaten van ijzeroxyde en aluinaarde, kiezelzuur en silica- 

 ten, daaraan deelnemen. Voorts heeft hij uit de onderlinge 

 vergelijking der lagen trachten op te sporen, op welke wijze 

 de beweging dezer bestanddeelen door de verschillende lagen 

 van den bodem daarin de bankvorming voortbrengt — niet 

 alleen langs chemischen maar ook langs mechanischen weg. 



Na eene uiteenzetting van de uitkomsten der vroegere 

 onderzoekingen van Muller, Tuxen, Ramann, Emeis om- 

 trent de bankvorming in overeenkomstige gronden in Duitsch- 

 land, vergelijkt de schrijver deze uitkomsten met de zijne. 

 Hij bevestigt dat het bindmiddel in de meeste gevallen niet 

 alleen uit ijzeroxyde — of althans in hoofdzaak — bestaat, 

 maar uit humaten van ijzeroxyde en aluinaarde ; en toont 

 daarbij aan dat ook kiezelzuur en silicaten in het bind- 

 middel aanwezig zijn. Een onderzoek daarnaar had tot 

 nog toe niet plaats gehad. Voorts licht hij uitvoerig toe, 

 hoe uit de beweging der fijnste aarddeeltjes tusschen de 

 zandkorrels, en uit de inwerking der colloidale humuszuren 

 op het ijzeroxyde en op de silicaten enz. — gegeven de 

 eigenaardige omstandigheden van vochtigheid en planten- 

 groei — de ophooping van het bindmiddel in de banklaag 

 aanvankelijk kan verklaard worden. 



De schrijver geeft zijn voornemen te kennen om zijn 

 onderzoek voort te zetten. 



Aangezien deze verhandeling eene niet onbelangrijke bij- 

 drage is tot de kennis van eene gewichtige vorming in den 

 bouwgrond, en aangezien het onderzoek met nauwkeurig- 

 heid is volbracht, en verder doorgevoerd dan tot nog toe 

 het geval was, zoo hebben wij geen bezwaar de plaatsing 

 dezer verhandeling in hare werken aan de Akademie voor 

 te stellen. 



Leiden, Februari 1889 



J. M. VAN BEMMELEN. 

 K. MATttlN. 



