( 301 ) 



October 1850, Februari 1857, 



bij 15°,6 C m. f. bij 0°,0 C. m. 



Oüdemans a = A — 10^,08 db 0^,42 A -f- 0^,34 ± 0^,97 



Ötamkakt ^4 — 11 ,56 ,36 A — 1 ,35 ± ,71 



Gemiddeld a = A — 10 ,82 A — ,50 



De gemiddelde uitzetting der glazen meters is dus: 



10,32 



— — = ',66 15 

 15,6 



per graad Celsius minder dan die van den platina standaard- 

 meter. 



De uitzetting van dezen werd wel is waar door de com- 

 missie Lipkens, Uylenbhoek, Lobatto in 1838 te Parijs 

 zelf bepaald op 9.^,6 per 1° C, (zie mijne mededeeling in 

 de Verslagen en Mededeelingen, 3 e reeks, Deel III, p. 225), 

 maar dit getal vei dient weinig vertrouwen, daar, zooals ik 

 in genoemde mededeeling heb aangetoond, de vergelijking 

 der meteis door die commissie niet met de uiterste zo><r 

 verricht is. 



Mijne bedoeling met deze uitspraak is niet, om de nage- 

 dachtenis dezer overigens als nauwgezette personen bekende 

 commissieleden te benadeelen ; de wegingen der standaard- 

 kilogrammen bewijst hunne zorgvuldigheid. Zij meenden 

 zonder twijfel, dat de door hen bereikte nauwkeurigheid, 

 (die men ongeveer daardoor kan aangeven, dat de nieuwe 

 Nederlandsche standaard geverifieerd werd tot op een hon- 

 derdste deel van een millimeter), voldoende was, en waren 

 bovendien huiverig, hun verblijf te Parijs, dat reeds drie 

 maanden geduurd had, nog langer te rekken. 



Uit de genoemde bepaling zou volgen: gemiddelde ui; zet- 

 ting van den glazen meter 8 a ,94 per 1° C, hetgeen zonder 

 twijfel te groot is. 



Nemen wij voor den platina meter denzelfden uitzeltings- 

 coëfliciënt als de heer Bosscha voor den Hlètre des Are/aves 

 heeft afgeleid, n.1, 8 v -,77 per 1° C, *) dan zou die der 



*) J. Bosscha, Relation des expériences qui out servi a la construc- 

 tion de deux mètres étalons eii platine iridié, comparés directement avec 

 Ie mètre des Archives, 2 e partie, {Annalen de ÏEcole de Deljt, Vol. 11, 

 lo et 2 C Livraison,) p. 67. 



