( 307 ) 



Olland met veel nauwkeurigheid loodrecht afgeslepen. De 

 loodrechtheid heb ik door terugkaatsing van het licht 

 eener kaarsvlam onderzocht. Alleen de randen schijnen een 

 weinig rond af te loopen, maar volgens den heer Olland 

 is dit aan het polijsten toe te schrijven, dat ik noodzake- 

 lijk geacht had, om dat onderzoek te kunnen doen. Ove- 

 rigens scheen mij de eindvlakte voldoende loodrecht op de 

 as te zijn. 



2. Het mikroskoop, dat nog van 1856 dagteekende, had 

 eene negatieve oogbuis, die door middel van eene stift 

 en eene spleet, eene speling in hare hoogte had van 

 10 millimeters ; met deze oogbuis had het eene vergroo- 

 ting van 13,6 tot 15,2 maal. In 1856 en 57 was in het 

 brandpunt van het oogglas slechts één draad van gekleurde 

 zijde gespannen, die op de strepen gebracht moest worden. 



De hier opgenoemde vergrooting kwam mij te gering voor. 

 Door de buis van het mikroskoop, die slechts 17 centime- 

 ters lang was, met 12 cm. te verlengen, en de oogbuis te 

 vervangen door de beide oculairen van een prismacirkel van 

 Wegenbr, behoorende aan de sterrewacht, verkreeg ik ver- 

 grootingen van 63,75 en 127,5 maal. Eerstgenoemde gaf 

 nog heldere beelden, doch gemakshalve gebruikte ik liever 

 het sterkste oculair, dat, hoewel het de strepen wat dof ver- 

 toonde, nog voldoende licht gaf. Het diafragma kwam nu 

 buiten het oculair. 



3. De verlichting. Met de verlichting heb ik veel moeite 

 gehad; de comparateur stond, zie figuur 4, in den zuider- 

 toren der sterrewacht, de kijker in de meridiaanzaal, nabij 

 den muur van den noordertoren ; door die schikking alleen 

 kon ik althans over een afstand van 8 4 meter tusschen kij- 

 ker en spiegeltje beschikken. Die groote afstand werd door 

 Stamkart voor het gebruik van zijn comparateur noodig ge- 

 acht ; doch het zal later blijken dat hij veel minder bedra- 

 gen kan. 



Na verschillende proeven, ook met gloeilampjes, die alle 

 mislukten, doordien deze te spoedig hare lichtkracht ver- 

 loren, kreeg ik eindelijk door drievoudige spiegeling van uit 

 het venster licht, dat niets te wenschen overliet. 



