( 311 ) 



zit. Wegens de mogelijkheid, dat nog eenige bewegelijkheid 

 van het spiegeltje was overgebleven, werd het, bij de ver- 

 gelijkingen, altijd met de meeste voorzichtigheid afgelicht, over 

 den vasten spiegel geheven en weer op zijne plaats gehangen. 

 De ajieeskijker en schaal. Door Stamkart en mij was in 

 1856 en 57 voor afleeskijker gebruikt een kleine handkijker 

 van Molteni, met eene opening van 27 mm. en aardsche 

 oogbuis, waarvan de vergrooting 12,5 maal bedraagt. Deze 

 vergrooting kwam mij te zwak voor. 



Een dergelijke handkijker van denzelfden maker, met 38 

 mm. opening, behoorende tot den inventaris der sterrewacht, 

 vergroot 25 maal; deze was wel geschikt, maar voor de 

 beschikbare ruimte te lang. Nog andere waarlooze kijkers 

 beproefd hebbende, viel mijne keuze op den kijker van een 

 oud altazimuth van Dollond, met eene vergrooting van 

 17,7 maal. 



Hij werd in eene houten goot gelegd, en daarna goed 

 vastgebonden ; die goot werd met schroeven stevig bevestigd 

 aan eene horizontale lat boven die, welke voor schaal dienen 

 moest. De as der kijkers was, zie figuur 4, evenwijdig aan, 

 doch iets hooger dan de as van den platina-iridium meter, 

 als deze op den comparateur op zijne rollen lag. 



Het objectief bevond zich van het hangende spiegeltje 

 op een afstand van 8,579 meter. 



De aflezing geschiedde aldus. Onder den kijker was aan 

 de bovenste lat een zwart koord bevestigd, waaraan een 

 gewicht hing. Op den comparateur bevond zich nog vóór 

 het losse, hangende spiegeltje, een vaste vertikale spiegel if, 

 (figuur 2 en 3) waarin die zwarte draad door den kijker 

 gezien werd. Dit spiegelbeeld diende als wijzer. 



Op de bovenzijde van de onderste lat was een papieren 

 strook geplakt, met dwarsstrepen, 108,4 mm. van elkander. 

 Deze waren van rechts naar links genommerd 1, 2, 3 . . . 10. 

 Een houten driehoekig prisma van 2 dm. lengte, was tus- 

 schen een raam gevat, dat over die lat heen schoof en op 

 een van de hellende vlakken van dat prisma was eene pa- 

 pieren strook van 108,4 mm. lengte geplakt, die in 100 

 gelijke deelen verdeeld was; elk deeltje bedroeg dus 1,084 



