(354) 



bromide langs een anderen weg heeft verkregen. In hoofd- 

 zaak stemmen de eigenschappen er van met die welke spre- 

 ker gevonden heeft, overeen. 



Tot zijn eigenlijk onderwerp overgaande, toont spreker 

 aan hoe de werking van salpeterzuur op waterstof verbindin- 

 gen, waarin de waterstof hetzij aan koolstof, hetzij aan 

 stikstof gebonden is, meestal bestaat in de vorming van 

 water en de vervanging der waterstof door de nitrogroep : 

 dus in nitreering. Maar in beide gevallen wordt de water- 

 stof hiertoe eerst in staat gesteld door den invloed van 

 andere atoomgroepen of elementen, en wel van die, welke 

 men gewoonlijk negatieve noemt. Toch kan, door de aanwe- 

 zigheid van te veel of te sterke negatieve groepen, de reactie 

 weer belet worden. Salpeterzuur werkt b.v. niet op methaan, 

 azijnzuur, sulfonazijnzuur en cyaanazijnzuur, wel op malon- 

 zuur en zijne monalkylderivaten. Dat deze werking in ni- 

 treering bestaat, is bewezen door samengestelde aethers dezer 

 zuren te gebruiken, die nitroderivaten geleverd hebben ; de 

 nitromalonzure aethers zijn vrij sterke zuren, die carbonaten 

 ontleden en met ammoniak fraai kristalliseerende verbindin- 

 gen geven, zonder in amiden over te gaan. 



Ammoniak noch aliphatische aminen, ook niet de inwen- 

 dige, zooals piperidine, werken op salpeterzuur ; zij worden 



hiertoe echter in staat 



gesteld 



b.v. door de aanwezigheid 



der groep CO, want alle amiden, zelfs de inwendige, zooals 

 die van y- en 5-normaal amidovaleriaanzuur, werken er 

 op. Bij aanwezigheid eener CO groep schijnt het onverschil- 

 lig te zijn waar deze verder aan gebonden is; maar zijn er 

 twee aan de stikstof gehecht, dan kan hetgeen verder aan 

 hen gebonden is oorzaak worden dat de reactie belet wordt. 

 In de volgende lijstjes zijn de formules van eenige lichamen 

 onder elkaar geplaatst, ten einde de overeenkomst en het 

 verschil in samenstelling en den invloed, door de verschillende 

 atoomgroepen teweeggebracht, duidelijk te doen uitkomen. 



1 



A. 

 CH 3 .NH.H 



B. 

 CH3.CO.NH.H 



C. 

 CH3O.CO.NH.H 



2 



CH3.NH.CH3 



CH3.CO.NH.CH3 



CH3O.CO.NH.CH3 



3 



CH 3 .NH.CO.CH 3 



CH3.CO.NH.CO.CH3 



CH3O.CO.NH.CO.CH3 



4 



CH3.NH.CO.OCH3 



CH3.CO.NH.CO.OCH3 



CH3O.CO.NH.CO.OCH3 



