( 362 ) 



er 67 waren, wier hoofdstengel liet verschijnsel van den 

 klemdraai, en wel meest in zeer hoogen graad, vertoonde. 



Hieruit valt dus af te leiden, dat de klemdraai erfelijk 

 is en, evenals andere variatiën, door cultuurkeus kan worden 

 gefixeerd. Het voornemen bestaat, in deze richting nog ver- 

 der voort te gaan. 



Tevens was door deze cultuur een zoo rijk materiaal voor 

 het morphologisch en physiologisch onderzoek van het ver- 

 schijnsel gewonnen, als nog nooit iemand in handen had 

 gehad. Het gelukte daarmede de hypothetische verklaring, 

 vóór omstreeks 40 jaren door Braun gegeven, ia alle af- 

 zonderlijke punten, aan waarneming en experimenten te 

 toetsen. De uitkomst was, dat deze verklaring volkomen 

 juist bleek te zijn. Het microscopisch onderzoek van den 

 groeitop van groeiende exemplaren toonde duidelijk, dat de 

 bladstand, gewoonlijk bij deze soort een kruisgewijze, in de 

 gedraaide planten een spiraalsgewijze is. En evenzeer, dat 

 de bladbases in de richting dier spiraal samenhangen. Daar- 

 mede zijn de, anders afgescheiden tusschenschotten in den 

 hollen stengel hier tot een inwendige schroefliju. vereenigd. 

 Deze lijn is de klem, die de internodiën, bij hunnen groei, 

 dwingt zich te draaien. Want snijdt men deze lijn tusschen 

 de bladeren, vlak vóór dien groei, door, zoo gelukt het, het 

 draaien ten minste hier en daar, te voorkomen. Men krijgt 

 dan rechte internodiën iti den overigens gedraaiden stengel. 



De Heer Suringar, die meent dat de verklaring van het 

 verschijnsel meer nog bij den stengel dan bij de bladeren 

 gezocht moet worden, wordt door den spreker beantwoord. 



— De Heer van Bemmelen deelde het volgende mede betref- 

 fende een onderzoek, door Dr. Bakhuis Roozeboom in het 

 Scheikundig Laboratorium der Universiteit te Leiden verricht. 



De Heer R. was aan het einde van zijn onderzoek omtrent 

 het gedrag van zouten tegenover water tot deze slotsom 

 gekomen: dat in het algemeen de oplosbaarheid voorgesteld 

 kan worden door eene reeks van kromme lijnen voor de 

 verschillende hydraten, ten laatste voor het anhydrische zout, 

 welks oplossingslijn tot aan zijn smeltpunt kan voortgezet 



