( 244 ) 



C. *) gebracht worden. Het is echter wenschelijk om den groei 

 en de ontwikkeling bij veel lager temperatuur te laten geschie- 

 den, bijv. bij 15° a 20° C. Doet men dit niet, dan verliezen 

 een zeer groot aantal individuen hun lichtkracht geheel of 

 gedeeltelijk, zoodat koloniënculturen, daarvan aangelegd, 

 uit een bont mengsel van allerlei lichtintensiteiten bestaan. 

 De groeikracht der zwak lichtende koloniën is gewoonlijk 

 belangrijker dan die van de sterk lichtende. Door de her- 

 haalde en langdurige selectie, waartoe ik door de genoemde 

 omstandigheid aanleiding heb gevonden, is, naar ik meen, 

 de lichtkracht van Ph. indicum iets hooger geworden dan toen 

 ik in Juni 1888 deze soort ontving van Prof. Fischer, aan 

 wien de isoleering uit lichtend zeewater bij een West-Indi- 

 sche reis in Januari 1886 gelukt was f). 



Ph. luminosum, uit het zand van de Noordzee door mij 

 in den zomer van 1888 geïsoleerd §), bestaat in de gewone 

 culturen uit zeer fijne, snel zwemmende vibrionen of uit lan- 

 gere of kortere spirillen, die zich bij het zwemmen krommen 

 en buigen, terwijl Ph. indicum grootendeels uit rechte staaf- 

 jes bestaat, die veel minder buigbaar zijn. De lichtkracht 

 van Ph. luminosum is gewoonlijk veel zwakker dan bij Ph. 

 indicum, kan echter onder zekere omstandigheden tijdelijk 

 die van laatstgenoemde soort evenaren, om echter dan spoe- 

 dig weder tot den minder helderen toestand terug te keeren. 

 Zeer langdurige blootstelling (een maaud of langer) van jeug- 

 dige culturen aan een lage temperatuur (bijv. van een koud 

 vertrek, afwisselend tusschen 3° en 12° C.) brengt onze bac- 

 terie in zoodanigen toestand, dat strepen, daarvan getrokken 

 op een goeden voedselbodem, bij ± 15° C. hun hoogste 

 lichtkracht verkrijgen. Dit verschijnsel duurt dan echter 

 slechts korten tijd, terwijl bij lagere temperaturen, bijv. be- 

 neden 10° C, de sterke lichtkracht langduriger behouden 

 blijft. 



*) De optimumtemperaturen van de lichtkracht schijnen te dalen met 

 het stijgen van de osmotische spanning van het voedsel. 



f) Overigens is deze soort das gedurende vier jaren constant gebleven. 



§) Le Photobacterium luminosum, bacterie lnmineuse de la mer dn 

 Nord. Arch, Neerl. T. XXIII, p. 401, 1889- 



