( 263 ) 



Gelijk men ziet is de chemische natuur van de glucose 

 de hoofdoorzaak van het genoemde verschijnsel, want in 

 onze figuur bemerkt men bovendien de doorsnijding van het- 

 zelfde asparagineveld [as) met een glycerine-diffusieveld (gl), 

 waarbij zonder eenige vertraging van den groei slechts een 

 halvemaanvormig segment met vermeerderde lichtontwikke- 

 ling (cd in C) zichtbaar is geworden. 



Zeer belangrijk komt het mij voor, dat ook in deze ge- 

 vallen zonder duidelijken groei de aanwezigheid van peptonen 

 een noodzakelijke voorwaarde voor het lichten is, zoodat deze 

 functie niet alleen afhankelijk blijkt te wezen van glucose 

 of glycerine, maar behalve van deze stoffen en zuurstof de 

 gelijktijdige aanwezigheid van pepton vereischt. Het schijnt 

 mij derhalve niet aan twijfel onderhevig te wezen, dat er bij 

 het lichten een oorzaak van verbruik, van afslijting van 

 de levende stof moet bestaan, die evenwicht kan houden met 

 een vernieuwingsproces onder pepton-suiker- of pepton-glyce- 

 rine-absorptie, in het binnenste van het protoplasma ook 

 van niet groeiende bacteriën. Is deze onderstelling juist dan 

 is het duidelijk, dat er niet noodzakelijk een zichtbare ver- 

 meerdering of vergrooting van de bacteriën behoeft gepaard 

 te gaan met de lichtontwikkeling. Maar wel moeten daarbij 

 de stikstof houdende bestanddeelen van den grond belang- 

 rijke chemische veranderingen doorloopen. 



Het tweede geval waarin lichtvoedsel niet duidelijk plas- 

 tisch werkt, wordt waargenomen bij zekere niet nader be- 

 kende stoffen, welke in vele dierlijke vochten, bijvoorbeeld 

 in vischextract, en in plantensappen, in kleine hoeveelheid 

 voorkomen, en daaruit door alkohol gelijktijdig met pep- 

 tonen en werkelooze zouten kunnen worden neergeslagen, 

 stoffen, die eveneens schijnen voor te komen aan de opper- 

 vlakte van velerlei schimmeldraden en bacterien-koloniën, 

 zoowel bij gelatine- smeltende als niet-smeltende soorten. Zij 

 kunnen uit pancreasextract verkregen worden, maar ontstaan 

 ook bij de werking van het tryptisch enzym van schim- 

 mels en van vele bacteriën, waaronder de pepton-lichtbac- 

 teriën zelve, uit vleesch, eiwit, kaasstof, gelatine, hoezeer 

 slechts in geringe hoeveelheid. Zij schijnen door langdurig 



18* 



