( 271 ) 



daarvan de hoofdaanleiding zou kunnen zijn. Thans meen ik 

 de verklaring van het feit gedeeltelijk te hebben gevonden 

 in de omstandigheid, dat mengsels van stoffen elkanders 

 werking ondersteunen, d. w. z. dat pepton met glycerine 

 en glucose te zamen meer licht en sterker groei kan veroor- 

 zaken dan met elk dezer stoffen afzonderlijk *). Ik heb dit- 

 zelfde feit ook bij andere mikroben waargenomen en wil 

 daarvan enkele voorbeelden noemen, omdat het mij belang- 

 rijk toeschijnt. 



Aan zeewater, waarin 0,5 pCt. pepton is opgelost, wor- 

 den 0,1 asparagine, 0,2 pCt. glycerine en een spoor licht- 

 bacteriën toegevoegd. Weldra begint de vloeistof zeer hel- 

 der licht te geven, dit gaat onverzwakt door tot de aspa- 

 ragine geheel is opgebruikt, dan treedt er vrij plotseling 

 een lichtvermindering in, waarna het lichten zoolang onver- 

 anderd voortduurt als er nog beschikbare glycerine is. 



Zelfs in een gewonen lichtenden grond, vervaardigd van 

 vischaftreksel met l / 2 pCt. pepton en Phosphorescens-bacteriën, 

 kan men vrij scherp aan een plotselinge licht verzwakking 

 het oogenblik beoordeelen, waarop een der lichtende stoffen 

 van de visch verdwijnt, terwijl een of meer der overige 

 bestanddeelen nog achter blijven. Uit verschillende waar- 

 nemingen schijnt te volgen, dat de amiden uit deze vischde- 

 cocten het eerste, glycerine het laatste verdwijnen. 



Ander voorbeeld. De gewone bierkaan, Mycoderma cere- 

 visiae, kan bij tegenwoordigheid van een ammoniakzout 

 matig groeien ten koste van alkohol, en uiterst langzaam ten 

 koste van glycerine. Wanneer men nu op een gelatine-laag 

 waarin behalve het genoemde organisme, zwavelzure ammo- 

 niak en gistasch aanwezig zijn, op eenigen afstand van el- 

 kander een druppel alkohol en een druppel glycerine plaatst, 

 zoo ziet men na 2 of 3 dagen de diffusievelden dezer stof- 

 fen eenigszins troebel worden door het ontstaan van kolo- 

 niën uit de cellen van Mycoderma, het diffusieveld van alkohol 

 verliest daarbij zijn doorschijnendheid eerder en meer vol- 



*) Dat dit echter niet altijd het geval is zagen wij boven (verg. pag\ 

 262 en ab in B Fig. pag. 262). 



