( 279 ) 



tegenstaande de vermenigvuldiging dan nog krachtig kan 

 voortgaan. Overigens verkrijgt men fraai lichtende cultu- 

 ren, — hoezeer deze evenmin, het maximum van de bereik- 

 bare lichtkracht bezitten, — door Ph. indicum uit te zaaien 

 in oplossingen van 1 en 2°/ handelspepton in zeewater. Bij 

 30° C. is de vermenigvuldiging daarin zeer snel, en de licht- 

 kracht bereikt na 24 of meer uren die van Ph. phospho- 

 rescens. Wenscht men evenwel van Ph. indicum het hoogste 

 lichteffect te bereiken dan is het aanbevelenswaardig ge- 

 mengd voedsel te gebruiken. Als zoodanig leerde ik een 

 matig geconcentreerd vischextract kennen, waaraan een weinig 

 pepton bijv. ] / 2 °/ is toegevoegd. Bij welgeslaagde culturen 

 verkrijgt men op die wijze ongemeen schoon lichtende vloei- 

 stoffen, welke zelfs de culturen van Ph. phosphorescens aan 

 kracht niet onbelangrijk overtreffen en vooral bij zwak gas- 

 of lamplicht gezien, de schoone zeegroene of azuurblauwe 

 tint vertoonen, welke aan Ph. phosphorescens eigen is, 

 ook bij sterk lichtende soorten onder de Coelenteraten voor- 

 komt en door verschillende schrijvers met bewondering is 

 beschreven. De gedachte, dat de Oceaan onder de tropen 

 tijdelijk in een zoodanige lichtende cultuur kan veranderen 

 brengt een schouwspel voor onze verbeelding, dat aan het 

 bovennatuurlijke grenst. Naar ik vermeen is het verschijnsel 

 aan de Nederlandsche zeelieden, bijv. in de Banda-zee, wel 

 bekend, en wordt door hen met deu naam van »melkzee" 

 bestempeld *). Volgens Fisciier is de lichtkracht van de 

 smelkzee" zwakker dan van door zijne culturen van Ph. 

 indicum lichtend gemaakt zeewater f). 



*) Bij de Engelsche zeevaarders bekend als //niilky sea" en in pracht 

 het schijnsel van Nodiluca miliaris verre overtreffend. Men vergelijke 

 Fischer (Zeitsch. f. Hi/giene, Bd. 2 p. 88, 3887), die het bij een 11-jarig 

 verblijf op zee in tropische en subtropische climaten éénmaal, n.L Fe- 

 bruari 1881, oostelijk van Sokotra heeft gezien. Op den voorafgaanden 

 dag was de zee overdekt geweest met kwallen. Of de daarbij werkzame 

 bacterie identiek is met Fischek's West-Indischen licht-bacil is niet uit« 

 gemaakt. 



•f) Het lichten van de Noordzee door Photobacterium luminosum is zwak* 

 ker dan door Nodiluca. 



19* 



