( 292 ) 



maar op de bijzonderheden wensch ik thans niet nader in 

 te gaan. 



10. Bezit het bacteeiënlicht een biologische beteekenis ? 



De vraag of de lichtbacteriën in den strijd voor het be- 

 staan nut trekken van hun lichtvermogen, moet, naar ik 

 geloof, ontkennend worden beantwoord. Liet zich aantoonen 

 dat lichtende, hoogere zeedieren lichtend zijn door symbiose 

 met lichtbacteriën, dan zou het oordeel anders moeten uit- 

 vallen, maar dit is nog in geen enkel geval aangetooond. 

 Wel heeft Prof. Dubois medegedeeld dat hij van lich- 

 tende Pholaden lichtbacteriën, Bacillus Pholas, heeft ge- 

 ïsoleerd *), maar hij heeft daar later aan toegevoegd, dat hij 

 toch overtuigd is van het bestaan van een afzonderlijk licht- 

 orgaan bij deze dieren. Hij had verder de beleefdheid mij 

 mikrophotographieën van B. Pholas toe te zenden, die ik 

 echter voor identiek houdt met mijn Photobacterium /umi- 

 nosum. Prof. Hoïtmann te Leiden had de welwillendheid mij 

 op mijn verzoek een groote voorraad levende Actinien en Pho- 

 laden af te staan, ik ontving ze echter in niet lichtenden 

 toestand. Het mikroskopisch en bacteriologisch onderzoek 

 der weefsels leerde deze als bacteriënvrij kennen. Wel was 

 het siphoslijm van Pholas dactylus en Plu carinatus rijk aan 

 bacteriën f) verwant of identiek met den niet lichtenden toe- 

 stand van Photobacterium luminosum, maar uit de cellen van 

 wat ik als het lichtorgaan ^ meende te moeten beschouwen 

 kwamen geen bacteriën op. 



Dn. Wijsman heeft met veel vaardigheid uit lichtend 

 zeewater van het strand te Scheveningen een sterk lichtende 

 Dinoflagellaat geisoleerd, welke gedetermineerd werd als 

 Ptychodiscus Noctiluca Stein, en deze in vischpeptongelatine 

 fijn gewreven. Lichtende bacteriën zijn er volstrekt niet uit 

 opgekomen. Ik zelf heb van het Schevingschen strand twee 

 lichtende Sertularia-sooYten en een Obelaria verzameld, deze 

 in zeewater goed gereinigd, toen in gesteriliseerd zeewater 



*) Comptes rendus T. 107, p. 502, 1888. 

 t) Eu aan spermatozoïden. 



