( 302 ) 



Van verschillende kanten en op verschillend gebied blijkt 

 in den laatsten tijd de juistheid van de stelling, dat, waar 

 oplossingen op levende organismen, organen of cellen, niet 

 door hare scheikundige eigenschappen, maar alleen door hare 

 concentratie inwerken, deze invloed onafhankelijk is van den 

 aard der opgeloste stof, en alleen bepaald wordt door de 

 osmotische spanning der oplossing. Volgens dezen regel 

 werken oplossingen op plantencellen en bloedlichaampjes, 

 op de bewegingen van bacteriën en infusoriën, ja zelfs op 

 de werkzaamheid van de traanklieren van den mensch. 



Hetzelfde geldt nu ook, volgens de onderzoekingen, be- 

 schreven in de ons ter beoordeeling aangewezen verhande- 

 ling, van de reactiën, die het gevolg zijn van eene kunst- 

 matige verandering van de samenstelling van het bloed. 

 Dr. Hamburger bracht deze veranderingen ten eerste te weeg 

 door injectie van zoutoplossingen in de bloedvaten van 

 paarden en honden, en wel nu eens van zulke, die eene 

 grootere osmotische spanning hadden dan die van het bloed 

 (» hyperisotonische oplossingen"), dan weer van vochten met 

 geringer aantrekking tot water (»hypisotonische oplossingen"). 

 Ten tweede bereikte hij zijn doel door aftapping van be- 

 langrijke hoeveelheden bloed, en ten derde door injectie 

 van pilocarpine en eserine, welke stoffen, door vermeerderde 

 werkzaamheid van speekselklieren, nieren enz., de concen- 

 tratie van het bloed aanzienlijk verhoogen. 



Uit zijne proeven blijkt, dat de oorspronkelijke osmotische 

 spanning van het bloed steeds zeer spoedig hersteld wordt; 

 soms binnen weinige minuten, soms binnen enkele uren. 

 Doch tevens, dat dit niet eenvoudig geschiedt door een 

 herstel van de normale samenstelling van het bloed; deze 

 laatste toch wordt eerst veel later bereikt. Aanvankelijk 

 worden, naast een deel der ingespoten stof, ook bepaalde 

 bestanddeelen van het bloed daaraan onttrokken. En welke 

 bestanddeelen dit zijn, en in welke mate het geschiedt, 

 wordt ons in tal van tabellen aangegeven. 



Aan het herstel van de osmotische spanning van het 

 bloed nemen aan de eene zijde de bloedlichaampjes, aan de 

 andere zijde de nieren en de transsudatie van vocht door 



