( 213 ) 



meren en van hunne oevers in de archieven van het Kijk, Rhijn- 

 land, Delfland, Haarlem, Leiden, Amsterdam en de kaarten- 

 verzarneling Bodel Nijenhuis te vinden waren (H. VII — VIII). 



Daarop laat hij eene algemeene beschouwing volgen over 

 de oorzaken, die landverlies aan de oevers der veen-meren 

 kunnen voortbrengen of wel verhoeden, voor zoover die 

 uit de waarnemingen op verschillende plaatsen in het Hol- 

 landsche veengebied kunnen afgeleid worden (H. IX;. 



Die beschouwingen past hij kritisch toe op de geschiedenis 

 van het Haarlemmermeer, zooals hij die uit al de door hem 

 verzamelde gegevens heeft samengesteld, wat betreft : de 

 afgesleten of weggeslagen stukken, de oevers, de vereeniging 

 der drie meren, en de uitbreiding van het gansche meer 

 (H. X — XV). Ten slotte stelt hij een onderzoek in naar 

 den toestand van Rhijnland in de middeleeuwen, en naar 

 de oorzaken waardoor de Leidsche Rhijn in haar tegenwoor- 

 dig bed is gekomen, gedurende het tijdvak dat door den 

 Romeinschen tijd en de verstopping des Rhijnmonds begrensd 

 wordt (H. XVI-XVII). 



Uit de grafelijke rekeningen, uit de Informaciën en 

 Enquesten vau 1494 en 1514, uit de oude lijsten (Blaffers) 

 van de goederen van Utrecht's bisdom, Egmond's klooster 

 enz. enz. betreffende de ambachten en hunne grenzen in de 

 middeleeuwen en tot in de 17e eeuw, heeft hij het vraag- 

 stuk trachten op te lossen, hoe het met de bewoning ge- 

 steld is geweest, zoowel van de omstreken der drie meren, 

 als met die van het later verdwenen land. 



Al deze gegevens, historische en physische heeft de schrij- 

 ver met elkander in verband gebracht, en daaruit uitvoerig 

 betoogd : 



Ie. dat de oude overlevering zeer overdreven is ; 



2 e . dat de oeverlijnen, zooals die op de kaart van Bolstra 

 in het verloop der zestiende eeuw zijn opgegeven, geheel 

 foutief zijn ; 



3 e . dat de geheele vereeniging der meren allengs heeft 



plaats gehad, en vooral verhaast is na de doorbraken der 



tusschengelegen strooken lands, welke op 1472 en 1509 



moeten gesteld worden ; 



15* 



