( 216 ) 



Men zou geneigd zijn hieruit af te leiden, dat de water- 

 weg van Amsterdam naar Leiden niet gebruikt werd wegens 

 de ondiepte van de geul of de geulen door de Vennep. Doch 

 die gissing wordt weersproken door I. 33ö, waar het ver- 

 voeren van bier te scheep wordt vermeld van Amsterdam 

 naar Leiden. Ook reeds veel vroeger werd die waterweg, 

 van Haarlem uit, gebruikt. Tijdens den oorlog tusschen 

 Willem I en Lodewijk van Loon, omstreeks 1200, komen 

 de Kennemers te scheep naar Leiden, blijkbaar van Haar- 

 lem over de meren en door de geulen. 



De beschouwingen over de plaatsen in de oude goederen- 

 lijsten van Utrecht en Egmond laten nog veel twijfelachtigs 

 over. Het ware gewenscht dat de schrijver dit twijfelachtige 

 nog beter liet uitkomen. 



De schrijver geeft op bldz. 172 sqq. eenige algemeene 

 beschouwingen over de veenvorming, aan Staring onleend, 

 en bovendien eenige hypothesen over de vorming van de 

 verschillende oorspronkelijke veenlagen en plaatselijk tus- 

 schenliggende kleilagen, in het Haarlemmermeer en het IJ. 

 Wij zouden hem in bedenking willen geven om dit gedeelte 

 te besnoeien. De voorgestelde hypothesen berusten naar ons 

 inzien op te weinig onderzoek en te geringe gegevens. Ook 

 heeft de schrijver meer gegeven dan zijn titel belooft, bijv. 

 over den loop van den Rhijn door Utrecht en Holland. 

 Naar onze meening zoude zijn arbeid winnen, indien hij dit 

 gedeelte grootendeels terughield, om het wellicht later tot 

 een zelfstandig stuk te verwerken. 



De volgorde der hoofdstukken is niet overal gelukkig 

 gekozen. Met name wijzen wij er op dat het betoog in 

 hoofdstuk XXII over de kaarten van Bruijns en Beeldsnijder 

 eene betere plaatsing erlangt, als het aan hoofdstuk VII 

 voorafgaat. 



Wegens het groot aantal biographische bijzonderheden, 

 omtrent landmeters en kaarten-snijders, zouden wij schrijver 

 voorstellen daarop een alphabetischen klapper te maken. 

 Ook eene chronologische lijst der behandelde kaarten ware 

 gewenscht. 



