( 297 ) 



Aan geconserveerd materiaal hoop ik verder de ontwikke- 

 lingsgeschiedenis en de eventueele aanwezigheid van rudi- 

 menten te hestudeeren. In de door mij onderzochte gevallen 

 kon ik van een verkortiug van eenmaal vastgehechte wortels 

 niets waarnemen. Zij groeien bovendien vrij langzaam, terwijl 

 hun groeiend gedeelte aan den top zeer kort is, in tegen- 

 stelling met de voedingswortels, die uiterst snel groeien 

 en in het bezit zijn van een zeer lang groeiend gedeelte. 

 Sterke spanning vond ik daarbij in de voedingswortels van 

 epiphytische Ficussoorten : de zoogenaamde Waringins. De 

 groeiwijze en ontwikkeling van deze Ficussoorten werd 

 verder onderzocht en daarbij bij de kieming eigenaardige 

 verschijnselen opgemerkt, in het optreden van knolvormige 

 wortels, die, naar het schijnt, gedeeltelijk tot bevestiging, 

 gedeeltelijk als waterreservoir dienst doen. Ik had verder 

 helaas te weinig tijd om geheel en al de oorzaken op te 

 sporen, die de hechtwortels er toe brengen, naar hun sub- 

 straat toe te groeien; hun hydrotropisrne werd geheel buiten 

 beschouwing gelaten; hun negatieve heliotropie, in verband 

 met de onderzoekingen van Wiesner, in sommige gevallen 

 geconstateerd, terwijl hun geotropie iets nader werd onder- 

 zocht, waarbij mij bleek, dat zij zich ten opzichte daarvan 

 nog al verschillend gedragen. De voedingswortels komen, 

 wanneer zij goed ontwikkeld ziju, in het algemeen steeds 

 onder eenzelfden hoek uit den stengel te voorschijn, zooals 

 Sachs dit voor zij wortels beschreven heeft. Ten slotte komt 

 het mij voor, dat enkele feiten er op wijzen, dat de epiphyten 

 niet altijd ontstaan zijn op de door Schimper beschreven 

 wijze, maar dat zij zich ook wel eens ontwikkeld hebben 

 uit wortelklimmers, met name in de familie der Aroïdeeën 

 (en wellicht ook der Araliaceeën en Artocarpeeën). 



Verder deed ik onderzoekingen omtrent een eigenaardigen 

 boom, die in den kultuurtuin van Tjikeumah in een groot 

 aantal exemplaren gekweekt wordt: Castilloa elastica. Deze 

 boom heeft twee soorten van takken: afvallende met een 

 bladstand V 2 en blijvende met een bladstand a / 5 . In den 

 bladoksel ontstaat eerst de knop van den afvallenden tak 

 en later die van den blij venden. Het gelukte mij, nadat 



