( 331 ) 



Nevens den westrand werd ook de oostrand in oogen- 

 schouw genomen bij de dorpen Gees, Dalen, Dedems vaart, 

 waarna liet gedeelte van het hoogveen ten zuiden van de 

 Dedemsvaart en de Reest aan de beurt kwam, uitgaande van 

 Hardenberg, Ommen, A vereest en Staphorst. Door verge- 

 lijking van deze waarnemingen onderling en met andere, in 

 dezen en vorige zomers gedaan, werd eene verklaring voor 

 het ontstaan van hoogveen op deze plaatsen beproefd. Dit 

 toch was het hoofddoel van het onderzoek : meer de geolo- 

 gisch-physische dan wel de botanisch-chemische zijde van 

 het vraagstuk toe te lichten. 



Dergelijke onderzoekingen en waarnemingen werden ook 

 in het werk gesteld met het kleinere hoogveen tusschen de 

 Vecht en de Radewijker-Beek ten oosten van Grams- 

 bergen. 



Nauwkeurig werd verder gedurende verscheidene dagen, 

 vau Harden berg uit, het hoogveen bezocht, dat zich van 

 den hoogterug van Velsen over Sipculoo, enz., naar Almeloo 

 uitstrekt. Het eerst werden de drie uitloopers van het 

 hoogveen naar het noord-oosten onderzocht, waar de wetten 

 tevens werden nagegaan, die ik omtrent de verspreiding der 

 hoocrvenen in ons land had meenen te vinden. In verband 

 daarmede werden ook eenige v/aarnemingen in liet Diluvium 

 gedaan, die tot eenige ontdekkingen leidden. 



II. De hoogvenen in het oosten van Noordbrabant en 

 het aangrenzende gedeelte van Limburg. 



Het eerst werd een aanvang gemaakt met de hoogvenen 

 en peelen tusschen Grave en Meijel. Van het dorp Uden 

 uit werden zoowel de oost- als de westgrenzen bezocht, 

 waarbij weder de aanzienlijke rol, die de zandstuivingen 

 spelen, telkenmale in het oog viel. Vervolgens werd het- 

 zelfde van Helmond en Meijel uit verricht. 



Dit laatste dorp was mijn standkwartier voor een aantal 

 excursies naar het hoogveen: »Astensche Peel", dat intus- 

 schen grootendeels afgegraven is, en welks onregelmatige 

 gedaante in hooge mate het gevolg is van de zandstui- 



