( 387 ) 



de vergadering bij te wonen, biedt de Heer Lorentz voor 

 de boekerij een exemplaar aan van de onlangs verschenen 

 dissertatie van den Heer L. M. J. Stoel *) en deelt in het 

 kort de uitkomsten mede van het daarin beschreven on- 

 derzoek. 



Het doel daarvan was : de verandering der inwendige 

 v>rijving eener vloeistof met de temperatuur te leeren kennen 

 tusschen het kookpunt onder den druk van 1 atm. en de 

 kritische temperatuur, en aldus eene leemte aan te vullen, 

 die de tot nog toe verrichte metingen lieten bestaan. Als 

 vloeistof werd chloormethyl gekozen, dat onder een druk van 

 1 atm. bij — 23° C. kookt, en waarvan de kritische tem- 

 peratuur 143° C. is. 



In den gebezigden toestel bevonden zich twee verticale, 

 op kleinen afstand van elkander geplaatste buizen, die, boven 

 en beneden met elkander verbonden, eene langgerekte () 

 vormden. Het eene been A was betrekkelijk wijd, het an- 

 dere bestond uit een nog wijder reservoir B beneden en eene 

 capillaire buis van 55 cM. lengte daarboven. Van het 

 laagste punt der () liep naar beneden eene buis, die met 

 haar open einde in de persbus van een toestel van Caille- 

 teï geplaatst was, zoodat van onder kwik in den toestel kon 

 worden gedreven. Te dien einde stond de bedoelde persbus 

 in gemeenschap met een tweede met kwik gevuld vat; op 

 den vloeistofspiegel in dit laatste, kon door middel van 

 koolzuur of lucht een hooge druk worden uitgeoefend, het- 

 geen noodig was, daar bij de hoogste temperatuur, waarbij 

 men werkte, de spanning van den verzadigden chloorme- 

 thyldamp ruim 40 atm. bedroeg. 



Van het bovenste punt der ()-vormige buis verhief zich 

 eene verticale buis, die aanvankelijk geopend en, met het oog 

 op het reinigen, het luchtledig pompen en het vullen van 

 den toestel door het overdestilleeren van chloormethyl (waar 

 bij de buis werd afgekoeld door een mengsel van vast kool- 



*) L. M. J. Stoel. Metingen over den invloed van de temperatuur 

 op de inwendige wrijving van vloeistoffen tusschen het kookpunt en den 

 kritischen toestand. Leiden 1891. 



