( 388 ) 



zuur en alcohol), van eene bijzondere inrichting voorzien 

 was, maar naderhand werd dichtgesmolten. Het benedenste 

 deel dier buis was een reservoir C, ruim tweemaal zoo groot 

 als het reservoir B. 



De beschreven, uit glas vervaardigde, toestel was geplaatst 

 in een even hoogen mantel, waardoor men absoluten alcohol 

 liet stroomen, die door een mengsel van alcohol en vast 

 koolzuur was afgekoeld, of wel water van de verlangde 

 temperatuur, of eindelijk verhitte glycerine. Op deze wijze 

 konden proeven genomen worden bij temperaturen tusschen 

 — 280 C. en + 123° C. 



Bij het begin eener proef stond het kwik tot even be- 

 neden de 0, üe t vloeibare chloormethyl tot even in het 

 reservoir C, terwijl daarboven de toestel slechts den damp 

 der vloeistof bevatte. Perste men nu het kwik omhoog, 

 dan steeg het spoedig in de buis A tot een daarop, nabij 

 het boveneinde, aangebracht merkteeken ; door regeling van 

 den druk werd dan de kwikspi egel op dat merk gehouden, 

 terwijl het van beneden komende kwik langzaam het chloor- 

 methyl uit het reservoir B door de capillaire buis naar C 

 dreef. Op den wand van B waren eeu drietal merkteekens 

 aangebracht, waarop aflezingsmikroskopen met kruisdraden 

 waren gericht ; met behulp van een registreer-toestel werden 

 de oogenblikken bepaald, waarop de stijgende kwikspiegel 

 deze merken bereikte; tienden van secunden konden aldus 

 met zekerheid worden bepaald, en zelfs honderdste deelen 

 geschat. 



Daar boven in den toestel steeds eene met damp ge- 

 vulde ruimte overbleef, was de druk aan het boveneinde der 

 capillaire buis slechts weinig grooter dan het maximum van 

 spanning van den damp bij de temperatuur der proef. De 

 druk aan het benedeneinde wordt gemeten door de hoogte 

 van het kwik in de buis A. 



In de verhandeling wordt de invloed, dien afwijkingen 

 van de wet van Poiseuille en de uitzetting der vloeistof 

 gedurende het opstijgen kunnen hebben, uitvoerig besproken. 

 Voor de afwijkingen van de wet van Poiseuille zullen 

 dere proeven nog de juiste correctiën moeten leeren kennen 



