( 423 ) 



anders in rekening moest worden gebracht, dan hierboven 

 gedaan is *). 



Noemt meu = K, dan levert elke waarneming een 



Pl x 



1—x 

 middel om a te bepalen, en wel is dan e* x * = 



1 -Kx 



Op deze wijze vindt men voor a bij 35° uit de verschillende 

 getallen der horizontale rei 



a = 40 39 36.5 35.3 34.2 31.6 28.7 24 20 



Al is het waar dat de laatste getallen, waar de druk 

 tot zoo gering bedrag is gedaald, bijv. 0.28 mM. niet te 

 vertrouwen zijn, dan valt een voortdurende afname van a 

 niet te miskennen. Maar dit alleen zou niet behoeven te 

 leiden tot het aannemen van een dissociatie van SO4 H 2 . 



De theorie, zooals straks zal blijken, doet de afname van 

 a met toenemende concentratie verwachten. Maar een dwin- 

 gende reden om p = p 1 (l — x) e~ * x * onvoldoende te verkla- 

 ren zal geleverd worden als bij uiterst geringen graad van 

 concentratie, de waarde van K nog veel van de eenheid 

 verschilt. Voor kleine waarde van x, n.1. zulke waarvoor 

 in plaats van e~ ux * de waarde 1 — ax 2 kan gesteld wor- 

 den, is 



K=\ + ax. 



Hoe groot ook cc moge zijn, men kan dus x zoo klein 

 nemen, dat K niet merkbaar boven 1 ligt. Bij de medege- 

 deelde waarnemingen van Regnault was de kleinste waarde 



x =. — niet klein genoeg om te beslissen. Daarom moet 

 18 ö 



het gelukkig geacht worden, dat ook vertrouwbare waar- 

 nemingen gedaan zijn bij kleinere waarden van x. Daarvoor 

 was het echter noodig tot hoogere temperaturen de toe- 



*) Ik had natuurlijk wel direkt nog bovendien een dissociatietheorie 

 op den voorgrond kunnen stellen ; maar ik wilde beproeven in hoever 

 de verschijnselen van den druk alleen mij tot zulk een aanname zouden 

 dwingen. 



