( 461 ) 



Deze bacterie behoort tot de koolstofstikstoforganisinen, 

 d. w. z. voor volledige voeding en groei moeten, behalve 

 kaliumphosphaat, twee stoffen toegediend worden, waarvan 

 de eene als koolstof bron, de andere als stikstof bron dienst 

 kan doen *). Uit mijn vroegere onderzoekingen was reeds ge- 

 bleken, dat glucose, en nog beter rietsuiker, voor de kool- 

 stofvoedig geschikt zijn f). Uit latere proefnemingen leerde 

 ik, dat niet alleen pepton, maar ook, hoezeer veel minder 

 gemakkelijk, asparagine, zwavelzure ammoniak en kali- of 

 natronsalpeter als stikstof bronnen kunnen fungeeren. Ni- 

 triten schijnen in alle verdunningen schadelijk te werken en 

 nimmer tot groei aanleiding te geven. 



Verder kwam ik tot het besluit, dat aftreksels van Papi- 

 lionaceen of verdund moutextract den groei van Bacillus 

 radicieola ongemeen begunstigen. Dit berust hoogst waar- 

 schijnlijk op het aanwezig zijn in zoodanige aftreksels van 

 mengsels van meerdere peptonsoorten, die, gelijk mengsels 

 van voedselstoffen in het algemeen, krachtiger voeden, dan 

 iedere der bestanddeelen afzonderlijk §). 



Door de kennis dezer feiten is het mij mogelijk geworden 

 om in cultuurvloeistoffen, niet, gelijk bij mijn vroegere 

 proeven met kunstmatige mengsels, slechts een betrekkelijk 

 (rerino'e vermenigvuldiging der wortelbacteriën te bereiken, 

 maar reeds na verloop van korten tijd, daarin een uiterst 



*) Peptonoplosaingen, zonder verdere toevoeging, geven slechts tot een 

 geringe vermenigvuldiging aanleiding. 



+) Asparagine is daarentegen voor de koolstofvoeding veel minder ge- 

 schikt, In mijn vroegere mededeelingen heb ik mij daarover geheel anders 

 uitgelaten, waarschijnlijk tengevolge eener verwisseling van Bacillus radi- 

 cieola met de daarmede niet identieke bacterie, die aanleiding geeft tot 

 de »bacteriënuitputting" der knolletjes. 



§) Het is wellicht duidelijkheidshalve niet overbodig hier nog een 

 ander voorbeeld te noemen: De bierkaam, Mycoderma cerevisiae, kan bij 

 aanwezigheid van een ammoniakzout matig snel groeien en zich verme- 

 nigvuldigen ten koste van alkotol, zeer langzaam daarentegen ten koste 

 van glycerine. Geeft men echter deze beide lichamen tegelijkertijd, dan 

 is de daarmede verkregen groei nog sneller dan zich uit de vereeniging 

 der aan den alkohol en de glycerine afzonderlijk toe te schrijven resul- 

 taten zou laten verwachten. 



VERSL. EN MEDEU. AFD. NATUURK. 3<ie REEKS. DEEL VIII 



31 



