( 462 ) 



rijke bacteriën vegetatie te doen ontstaan. Nog twee pun- 

 ten, waarvan de kennis essentieel bleek te zijn, moet ik 

 vermelden eer ik tot de nauwkeurige beschrijving der ge- 

 nomen proeven overga. 



Het eerste punt is de wenschelijkheid om in de vloei- 

 stoffen de concentratie van de verschillende voedselbestand- 

 deelen, in het bijzonder van de stikstofverbindingen en de 

 phosphaten, laag te doen blijven. 



Alleen het gehalte aan rietsuiker bleek tamelijk onver- 

 schillig te wezen, zoodat tusschen de grenzen van V/ 2 pCt. 

 en 5 pCt., met deze stof intensieven groei kan worden 

 opgewekt. 



Het tweede punt betreft de temperatuur. Terwijl ik bij 

 vroegere proeven tusschen 10° en 25° C. gewerkt had, koos 

 ik, bij de hier aangevoerde, temperaturen gelegen tusschen 

 2° en omstreeks 12° C. De reden, die mij daartoe bewoog, 

 was de, ook bij andere bacteriën intusschen gewonnen erva- 

 ring, dat hoogere temperaturen wel in menig geval tijdelijk 

 gunstig schijnen te werken, maar op den duur tot verlies van 

 functiën aanleiding kunnen geven. Zoo verliezen de culturen 

 der indische lichtbacteriën, wier licht-optimuin bij ca 30° C. 

 ligt, bij langdurige cultuur op omstreeks 20° C, belangrijk 

 aan lichtkracht en worden ten slotte duister. Zoo verliezen 

 verder verschillende pigmentbacteriën, bijv. Bacillus prodi- 

 giosus, die nog bij 20° C. tijdelijk uitmuntend kunnen groeien, 

 reeds bij langdurige inwerking van temperaturen tusschen 

 15° en 20° C. gelegen, zeer belangrijk aan groeikracht. Ook 

 Bacillus radicicola in een goede cultuurvloeistof in een ther- 

 mostaat bij omstreeks 28° C. gekweekt, bleek daarbij belang- 

 rijk beschadigd te worden, in zoover de aanvankelijk zeer 

 snelle vermenigvuldiging weldra tot stilstand kwam, onder 

 verlies aan activiteit of zelfs door volledig afsterven der bac- 

 teriën, en dit was geschied niettegenstaande voedsel in over- 

 vloed voorhanden was. Het verlies aan activiteit bij de 

 wortelbacteriën is o. a. daaraan kenbaar, dat de verzwakte 

 culturen veel moeielijker hun voedingsstikstof kunnen ont- 

 leenen aan ammoniakzouten en nitraten dan niet verzwakte. 



Laat ik hier nog bijvoegen, dat in deze verschillende ge- 



