( 467 ) 



vloeistoffen in de KjELDiHL'sche verbrandingskolfjes over- 

 gebracht eu daarbij telkens, naast een geinfecteerd kolfje 

 een tweede, niet geinfecteerd, aan dezelfde condities blootge- 

 steld. Deze condities bestonden nu daarin, dat alle culturen 

 in een kast in bet laboratorium geplaatst werden, waarin 

 slechts weinig licht, en een temperatuur heerschte, die ge- 

 durende de maanden October, November, December, Januari, 

 Februari en Maart afwisselde tusschen 5 en 12° C, op 

 enkele dagen gedurende eenige uren 15° C. bereikte, en 

 gedurende de zeer koude nachten van den winter nu en 

 dan op 2° C. is gedaald. De meeste culturen vertoonden 

 reeds na 2 of 3 dagen een duidelijke troebeling. De controle 

 kolf jes zijn zonder een enkele uitzondering volkomen helder 

 gebleven. Het sterilisceren had steeds plaats gevonden door 

 herhaald opkoken gedurende enkele minuten. 



De verschijnselen, welke in de kolf jes ten gevolge van 

 den groei der bacteriën werden opgemerkt, waren in vele 

 opzichten belangwekkend. Aanvankelijk ontstond tegen het 

 glas een gelijkmatig beslag van bacteriën, dat op eenigen 

 afstand onder de vloeistofspiegel plotseling eindigde in een 

 scherpen eenigszins gegolfden grensrand. Later, bij het toe- 

 nemen der bacteriën in getal, heeft zich het beslag naar 

 boven uitgebreid, bijna de oppervlakte bereikt en een grens- 

 rand gevormd gelijk de voorgaande. 



Intusschen ontstond er op den bodem een wit neerslag, 

 dat, naar het schijnt, uit inactieve of doode bacteriën was 

 samengesteld, wier mikroskopische structuur doet vermoe- 

 den, dat een gedeelte van hun lichaamsinhoud tot de cul- 

 tuurvloeistof was teruggekeerd. Dit witte, zware poedervormige 

 bacteriënneerslag is aanhoudend toegenomen, en, tosn de 

 culturen na 8 weken ingedroogd en verbrand werden, was aan 

 de vermeerdering daarvan waarschijnlijk nog geen einde geko- 

 men. Op grond van andere ervaringen vermoed ik, dat deze 

 stilstand onder de gegeven condities wel niet binnen het 

 jaar bereikt zon zijn. 



Vooral de tegen den glaswand gevormde bacteriënvegeta- 

 tie, zooeven genoemd, werd herhaaldelijk door mij rnikros- 

 kopisch onderzocht, en tot mijn groote verrassing als bijna 



