( 474 ) 



teriën der Papilionaceen, bij aanwezigheid van glucose of 

 rietsuiker in cultuurvloeistoffen aanleiding kunnen geven tot 

 ophooping van stikstof ten koste van de atmospheer. Dat 

 het evenwel noch door de proeven van Hellriegel en 

 Wilfahht, noch door die van Schlösing, die Helliuegel's 

 resultaten bevestigd heeft, noch door de mijne als bewezen 

 kan worden beschouwd, dat daarvoor de vrije atmospherishe 

 stikstof, door een physiologisch proces wordt omgezet, maar 

 dat nog steeds de mogelijkheid schijnt te bestaan, dat alleen 

 stikstofverbindingen voor de stikstofvoeding van Bacillus radi- 

 cicola geschikt zijn. 



Uit de vastgestelde cultuurvoorwaarden der wortelbacite- 

 rien laat zich de waarneming van Hellriegel en Wilfahrt, 

 dat wel in de plant en niet in den grond stikstofophooping 

 bij hun proeven was aan te toonen, gemakkelijk verklaren. 

 Dit moet namelijk het gevolg zijn van het ontbreken van 

 het voor de stikstofbinding noodzakelijke koolhydraat, — 

 bij mijn proeven de rietsuiker. Daar zulke lichamen in den, 

 bij hun proeven steeds gegloeiden grond natuurlijk ontbra- 

 ken, kon daarin geen belangrijke vermeerdering der wortel- 

 mikroben plaats vinden. Maar zelfs wanneer in den grond 

 een zekere hoeveelheid suiker aanwezig ware, dm nog zou 

 het niet waarschijnlijk zijn dat deze ten goede zou komen 

 aan zulk een langzaam groeiend organisme als Baccillus ra~ 

 dicicola, veeleer zou de suiker door andere, sneller groeiende 

 bacteriën worden opgebruikt. 



Thans rest ons nog de beschouwing van een laatste 

 vraagstuk. Ik bedoel het mechanisme der stikstofvoeding 

 bij de Papilionaceen, wanneer hun wortels door middel der 

 wortelmikrobiën stikstof ophoopen. 



Naar het mij voorkomt moet deze voeding uitsluitend 

 berusten op het afsterven van de in de knolletjes aanwezige 

 bacteroiden, daar alleen de do ode bacteroiden geschikt schijnen 

 te wezen om de opgenomen stikstof of stikstofverbindingen 

 als eiwit af te staan. Als deze onderstelling juist is dau 

 doen zich de volgende vragen voor : Kan de plant invloed 

 uitoefenen op het afsterven van de bacteroiden of op de 

 vernieuwde vorming daarvan? Dit zou bijv. dan noodza- 



