( 475 ) 



keiijk wezen, wanneer de grond arm is aan stikstofverbin- 

 dingen, waardoor de behoefte der plant aan »bacteroiden- 

 stikstof' stijgt. Zoo ja, op welke wijze komt zoodanige 

 invloed dan tot stand? 



Wat het afsterven der bacteroiden betreft zie ik niet in 

 op welke wijze de plant daarop direct kan inwerken; dat 

 dit niet geschiedt door middel van enzymen, volgt uit het 

 steeds ontbreken van pepsine en trypsine in de knolletjes. 

 Gemakkelijker schijnt de vraag te beantwoorden te zijn hoe 

 de vermeerdering der bacteriën in de knolletjes het gevolg 

 van stikstofarmoede in de plant kan wezen. Men moet n.1. 

 veronderstellen, dat een te kort aan assimileerbare stikstof 

 in de plant tot het onstaan van een overmaat van koolhy- 

 draten zal aanleiding geven, omdat de ei wit vorming dan 

 moet ophouden terwijl de koolzuurontleding voortgaat. Er 

 is dan alle reden om aan te nemen, dat de koolhydraten 

 ten goede komen van de bacteriën en deze daardoor in de 

 gelegenheid gesteld worden ten koste van stikstof uit de 

 omgeving zich krachtiger te gaan vermeerderen. 



In welken toestand de aan de afstervende bacteroiden 

 ontleende lichamen zich door de plant bewegen om de 

 bovenaardsche deelen te bereiken, en langs welke wegen deze 

 strooming geschiedt, zijn nog onbeantwoorde vraagstukken. 

 Als pepton kunnen die producten der opgeloste bacteroiden 

 moeielijk de knolletjes verlaten, want juist peptonen worden 

 bij uitstek gemakkelijk door de wortelbacteriën, bij tegen- 

 woordigheid van suiker voor eigen voeding gebruikt. Wel- 

 licht geschiedt de strooming in den vorm van een eiwit, 

 dat wel kan dienen voor voeding van de plant en niet voor 

 de bacteriën ; ik houd mij bezig met dienaangaande proeven 

 te nemen, waarover ik later hoop te kunnen berichten. 



