( 22 ) 



rithmus der som van twee getallen uit hunne logarithmen 



door E. A. MATTHIESSEN 63), — door VON WIEDENBACH 64), — 



en door johann zech 65). 



Deze, slechts zeer oppervlakkige optelling leert reeds, 

 dat goede logarithmentafels goeden aftrek vinden. Ik 

 noem deze optelling zeer oppervlakkig : want ook zonder 

 de werken mede te tellen, waar logarithmentafels als 

 bijlagen voorkomen, noch ook de verschillende uitgaven 

 van dezelfde tafels, zoude men ligtelijk een paar honderd 

 titels kunnen bijeen zamelen. Eene proeve daarvan vindt 

 men in de tweede bijlage, die als legger zoude kunnen 

 dienen bij eene nadere bearbeiding van dit onderwerp. 



Het goede nu van zulke Tafels bestaat in naauwkeurig- 

 heid, in duidelijkheid, in geschikten vorm en omvang. 



Het eerste punt, de naauwheurigïieid, is zeker niet van 

 het minste gewigt ; en sedert didot het stereotyperen daarop 

 toepaste, zijn zeker alleen zulke gestereotypeerde tafels ver- 

 kiesselijk. Dat echter ook op die wijze nog geene volko- 

 menheid bereikt is, werd reeds boven aangemerkt, en moge 

 nu nader worden aangetoond. 



In de vorige eeuw zagen er van tijd tot tijd lijsten van 

 errata voor de meest gebruikte tafels het licht. Vlacq 

 gaf zelf zulk eene lijst, die later vermeerderd werd in de 

 voorrede der tafels van sherwin; er worden daar 105 fou- 

 ten opgegeven, waarvan 22 nieuwe in vlacq, 15, die bij 

 vlacq en briggs tevens voorkomen, 1 , die alleen door briggs 

 gemaakt is. Later in de f/ Connaissance des Temps pour 

 1775" komt eene nieuwe lijst voor, waarbij eene dergelijke 

 is gevoegd voor de tafels van gardiner voor de Engelsche 

 uitgave (59 fouten), zoowel als voor de Eransche (91 fou- 

 ten). Dergelijke lijsten als de laatste komen ook voor in 

 het werk van hutton, p. 342, 343 en in bernoulli's // Re- 

 cueil pour les Astronomes, Vol. II" (zie Bijl. III). Hutton 

 schat het aantal fouten in de 5 de editie van sherwin op 



