( 130 ) 



nicht auf Incongruenz der Netzhaute sondern auf asym- 

 metrische Entwicklung der beide Half ten des Bulbus be- 

 ziehen". De hypothese van de la hire *), door jürin 

 en buffon reeds bestreden, in onzen tijd op nieuw door 

 pickford f) te berde gebragt, dat de gewone gevallen van 

 strabismus concomitans van incongruentie der netvliezen 

 zouden afhankelijk zijn, behoeft na von graefe's onder- 

 zoekingen geene weerlegging meer §). 



*) Priestley's Geschichte der Optik von klugel, Leipzig 1775. S. 408. 



t) Archiv f. physiol. Heilkunde. 1842, S. 590. 



§) De belangrijke waarnemingen van von oraefe ten opzigte der 

 veranderingen in de rigting van projectie, in gevallen van strabismus, 

 hebben den aanstoot gegeven tot talrijke schriften over 't binoculaire 

 zien, waarin muellkrs leer nopens de identische punten wordt bestre- 

 den. Het hierboven voorkomende staat hiermede in zoo naauw ver- 

 band, dat ik mij niet onthouden kan, in korte trekken mijne daarom- 

 trent gevestigde overtuiging te dezer plaatse uit te spreken. Zij is deze: 



Bij de rigting der projectie heeft men te onderscheiden: de projec- 

 tie van 't gezigtsveld en de projectie van een punt in 't gezigtsveld (verg. 

 Holl. Beitrage z. d. anat. und physiolog. Wissenschaften. B. I, 1848, S. 

 105 u. f.) 



De projectie van 't gezigtsveld hangt af van den stand van ons oog 

 en van de rigting der gezigtslijn, die wij ons voorstellen aanwezig te 

 zijn. In welk gedeelte van 't aldus geprojiciëerde gezigtsveld wij nu 

 verder een zeker punt projiciëren, wordt bepaald door de plaats, die 

 zijn beeld op 't netvlies inneemt. 



Bij M zijn voor gelijke hoeken, waaronder de voorwerpen worden 

 gezien, bij den grooteren afstand van k" tot het netvlies, de beelden 

 grooter. Maar, van de andere zijde, is ook het netvlies zelf grooter, 

 ten gevolge van uilrekking. Bij volkomen compensatie dezer beide 

 factoren zouden de geprojiciëerde netvliesbeelden gelijke grootte kun- 

 nen behouden; maar wegens de onevenredig groote uitrekking aan 

 den achterste pool, bij hooge graden van M, wordt het direct geziene 

 voorwerp kleiner geprojiciëevd, dan vddr de uitrekking, kleiner dan bij 

 emmetropie. Desniettemin worden bij 't fixeren van een voorwerp zijne 

 grootte juist geschat en zijne grenzen met den vinger onmiddellijk 

 juist aangewezen. Bij het rigten der gezigtslijn achtereenvolgens ter 

 linker- en ter regterzijde op de grenzen van het voorwerp, wordt het 

 gewijzigd verband tusschen de hoeveelheid der geëischte spierzamen- 

 trekking en de geprojiciëerde grootte van 't voorwerp ook niet door 

 eene schijnbare beweging van 't voorwerp aangewezen. Dergelijke schijn- 

 bare beweging komt werkelijk voor, wanneer wij, een' bril met concave 



