( 154 ) 



intermitterend scheelzien. minder juist krampachtig genoemd, 

 de vraag voor, of het // die Verhaltnisse der Accommoda- 

 tion" zijn, welke //die Abweichung des rechten Auges 

 // veranlassen". En wanneer hij antwoordt : // Gewiss nicht, 

 // denn es ist zu Eingang dieses Capitels ausdrücklich ge- 

 v schildert worden, dass die Ablenkung immer eintritt sobald 

 //ein Gegenstand fixirt wurde, und dass dieselbe von dem 

 // grade herrschenden Zustande der Accommodation mithin 

 // völlig unabhangig ist"* zoo blijkt overtuigend, dat hij 

 niet gedacht heeft aan hypermetropie, die . ook reeds eene 

 inspanning der accommodatie op afstand vorderde. 



Men ziet uit dit alles, dat het in de litteratuur niet geheel 

 aan wenken ontbrak, om, na de herkenning der ligtere gra- 

 den van H, het strabisme daarmee in verband te brengen. 



III. STRABISMUS DIVERGENS. 



Divergerend strabismus is in den regel gebonden aan 

 myopie. Bij den aanvang mijner statistische onderzoekin- 

 gen was 't verband tusschen hypermetropie en strabismus 

 convergens mij niet meer twijfelachtig; maar ik was er verre 

 van af te vermoeden, dat tot strabismus divergens myopie 

 in schier even naauwe betrekking staat. Eerst het stelsel- 

 matig onderzoek bragt dit aan het licht. 



De aard van 't verband, in beide gevallen, is echter niet 

 gelijk. Brengt hypermetropie strabismus convergens voort, 

 zoo geschiedt dit inderdaad krachtens de door de refrac- 

 tie-anomalie geëischte inspanning der accommodatie. Ont- 

 staat strabismus divergens, in verband met myopie, dan is 

 de refractie-anomalie, als zoodanig, wel niet geheel buiten 

 spel, maar hoofdzakelijk toch treedt de anatomische grond- 

 slag als oorzaak op: ik bedoel de uitzetting en den veran- 

 derden vorm van den oogbol ; waar myopie, als uitzon- 

 dering, van verminderden krommingsradius der cornea af- 



