( 160 ) 



gcntie zelden voldoende : 't streven om 't op grooteren af- 

 stand begonnen binoculaire zien vast te houden, was de 

 voorwaarde, waaronder de convergentie tot stand kwam. 

 Bij volkomen gevestigd relatief divergerend scheelzien blijft 

 ze ook dan uit. Als overgang merkt men nog op, dat ze 

 bij vermoeidheid uitblijft, na genoten rust zich vertoont. 



Op de grenzen tusschen afwisselend en gevestigd relatief 

 divergerend scheelzien ligt nog een praktisch belangrijke 

 toestand, waarop ik vroeger reeds opmerkzaam maakte *). De 

 toestand is deze. Er is nog neiging tot convergentie, men 

 ziet dit bij 't naderen van een voorwerp ; maar reeds vóór 

 de afstand van duidelijk zien bereikt is, of althans spoedig 

 daarna, wijkt het eene oog af. Geeft men hierbij een' con- 

 caven bril, die het binoculair verste punt op 8", 10" of 

 12" brengt, dan wordt weder met beide oogen gezien. Dik- 

 wijls evenwel hoort men nu klagten over ontstaande ver- 

 moeidheid, en het onderzoek leert, dat niet de inspanning 

 der accommodatie, maar de geëischte convergentie, hoe ge- 

 ring ook, daarvan de oorzaak is. Bij gevolg is asthenopia 

 muscularis in 't spel, waarbij nu, om 't binoculaire zien 

 mogelijk te maken, combinatie van 't concave met een pris- 

 matisch glas vereischt wordt. Bij deze gevallen wordt het 

 vooral duidelijk, dat de oorzaak van 't relatief divergerend 

 strabisme alléén te zoeken is in de belemmerde beweging 

 naar binnen, terwijl het streven naar zamenwerking der 

 beide netvliezen tot het binoculaire zien ongestoord kan 

 voortbestaan. Eerst bij 't absolute divergerend strabisme 

 wordt dit, zoo als blijken zal, niet zelden opgeheven. 



Boven hebben wij gezien, hoe bij progressive M 't bi- 

 noculaire zien in de nabijheid doorgaans te vergeefs zich 

 tracht te handhaven. Daarop bestaan evenwel uitzon d erin- 



») Archiv f. Ophtli. B. VII. Abth. 1. S. 83. 



