( 185 ) 



der punt H, waarbij andermaal een tand van het schakel- 

 rad tegen het anker vallen moet. Het slaan der tanden 

 van het schakelrad tegen het anker geeft de tikken van 

 een gewoon sterrekundig uurwerk, welks slinger elke schom- 

 meling in eene secunde volbrengt. Bij den secundenklep- 

 per valt, om het geluid te versterken, als de slinger in 

 een der twee genoemde punten, namelijk in het punt H 

 komt, een hamertje op een klokje neder. Het hamertje 

 slaat geheele secunden, terwijl men den secundenklepper 

 om de halve secunde eenen tik hoort geven, als het ha- 

 mertje wordt uitgeligt. Liggen de punten G en H op 

 gelijke afstanden van de vertikale lijn door het ophang- 

 punt des slingers gaande, dan zullen de tijdruimten, tus- 

 schen eiken tik en zijn' onmiddellijk voorafgaanden en vol- 

 genden, gelijk zijn, want in die tijdruimten zal de slinger 

 dan even lange wegen afleggen, namelijk GDBEH en HF 

 ACG Liggen de punten G en H niet op gelijke afstan- 

 den van de vertikale lijn, dan zullen twee onmiddellijk op 

 elkander volgende tijdruimten tusschen de tikken ongelijk 

 zijn, hoezeer de slinger telkens bij den derden tik eene 

 dubbele schommeling volbragt zal hebben. Bij een gewoon 

 sterrekundig slingeruurwerk mag die ongelijkheid volstrekt 

 niet worden toegelaten. Bij den secundenklepper is zij 

 onverschillig, omdat dat uurwerk, eerst na elke dubbele 

 schommeling van den slinger, zijn eigenlijk teeken geeft. 

 Men kan ligtelijk met naauwkeurigheid het punt H be- 

 palen, dat door den slinger wordt ingenomen, als de hamer 

 op het klokje nedervalt. Laat men den slinger van dit 

 punt los, zoo zal hij, na eene dubbele schommeling te 

 hebben volbragt, tot dat punt wederkeeren en de tijdruimte, 

 tusschen het oogenblik waarop de slinger nederviel en den 

 eersten tik, zal juist met eene dubbele schommeling van 

 den slinger overeenkomen. Dit zoude het eenvoudigst ge- 

 bruik zijn van den secundenklepper, als eenen nonius op 



