( 186 ) 



den tijd, maar om eene bepaalde reden mag de slinger vol- 

 strekt niet uit het punt H worden losgelaten. Het punt 

 H ligt namelijk altijd veel digter bij de vertikale lijn, dan 

 ieder der punten A en B, die de slinger bij zijne grootste 

 uitwijkingen bereikt. De amplitudo AB is bepaald, en 

 heeft het uurwerk gedurende eenigen tijd geloopen, dan 

 zal de slinger van zelf die amplitudo aannemen. Laat men 

 den slinger los van een pun> hooger dan A gelegen, zoo 

 worden de schommelingen allengs kleiner. Laat men den 

 slinger los van een punt lager dan A gelegen, zoo wor- 

 den de schommelingen allengs grooter. In het eene geval 

 zoowel als in het andere zullen, na verloop van eenigen 

 tijd, de schommelingen zich juist over den boog AB uit- 

 strekken, maar alvorens zij die grootte hebben hernomen, 

 zal het uurwerk zijnen gang op eene zeer kennelijke wijze 

 versnellen, of vertragen. Daar men nu den gang van het 

 uurwerk gebruiken moet juist in de eerste secunden na 

 het oogenblik, waarop de slinger is in beweging gebragt, 

 mag deze uit geen ander punt dan het punt A worden 

 losgelaten. Indien de slinger zijne beweging dadelijk met 

 zijne grootste uitwijking aanvangt, zullen de schommelin- 

 gen hare uitgestrektheid niet veranderen en het uurwerk 

 zal den gang behouden, dien het reeds in de allereerste 

 secunden had aangenomen. 



Het is volstrekt onverschillig hoe veel tijds verloopt 

 tusschen het oogenblik waarop de slinger wordt losgelaten 

 en dat van den eersten tik, indien men dat tijdvak, met 

 weinig moeite, op een honderdste deel eener secunde na, 

 met zekerheid kan bepalen. Die bepaling zoude voor elke 

 willekeurige ligging van het punt H aan groote bezwaren 

 verbonden zijn, maar zij wordt uitermate ligt, als men het 

 punt H eenen bepaalden stand laat innemen. Men kan, 

 door het uurwerk meer of minder schuins te hangen, de 

 punten II en G met betrekking tot de vertikale lijn ver- 



