( 198 ) 



tikken waar te nemen, die het uurwerk geeft bij den ver- 

 tikalen stand des slingers, maar geoefende waarnemers kun- 

 nen die zeer goed van de overige onderscheiden en ge- 

 bruiken daarom den hamer niet. Alleenlijk voor minder 

 geoefende waarnemers, wordt den hamer zijne werking ver- 

 gund. Als men het uurwerk van den hamer bevrijdt, zon- 

 der het gewigt, dat de drijfkracht geeft, te veranderen, zal 

 de slinger grootere schommelingen volbrengen en dit moet 

 natuurlijkerwijze, bij het regelen van den secundenklepper 

 in aanmerking worden genomen. 



Met denzelfden toestel kan men ligtelijk ook andere he- 

 melverschijnselen dan doorgangen van sterreu nabootsen. 

 Brengt men, vóór de eene of vóór de andere helft van het 

 geolied papieren scherm, een ondoorschijnend scherm, met 

 eenen regten kant, die juist over de streep loopt, zoo zal 

 het lichtstipje eensklaps te voorschijn treden of eensklaps 

 verdwijnen, op de oogenblikken waarop het anders de streep 

 zoude voorbijgaan. In het eene geval wordt eene sterre- 

 bedekking nagebootst, bij eenen ingang, in het andere ge- 

 val bij eenen uitgang. Brengt men, vóór het geolied pa- 

 pieren scherm, een ondoorschijnend scherm met eene smalle 

 gleuf, zoo zal het lichtstipje, die gleuf voorbij gaande, zich 

 slechts een oogenblik vertoonen en daardoor buskruid- of 

 heliotropseinen nabootsen. Men kan den toestel zoodanig 

 regelen, dat de slinger des secunden kleppers nedervalt, op 

 het oogenblik waarop het lichtstipje de gleuf voorbij gaat 

 en alzoo ook het juiste tijdstip van het verschijnsel bepa- 

 len. Als men de genoemde verschijnselen niet waarneemt 

 door eene gelijktijdige werking van gehoor en gezigt, maar, 

 op de vroeger vermelde wijze, door tusscheukomst van een' 

 tweeden secundenklepper, zoo verkrijgt men de persoon- 

 lijke fout voor waarnemingen, die met het galvanisch re- 

 gistreren overeenstemmen. 



