( 201 ) 



van kleine kijkers, werden volbragt, terwijl men zich meer 

 dan 1 5 ellen kon verwijderen van den toestel, die geplaatst 

 was in de nabijheid van de pendule hohwü N° 15. De 

 schijnbare beweging van het lichtstip] e werd gewijzigd door 

 het uurwerk van den toestel en ook door het aanwenden 

 van kijkers met verschillende vergrootingen. Een of twee 

 waarnemers belasten zich met de bepaling van de juiste 

 tijdstippen der verschijnselen, naar de pendule van hohwü, 

 waarbij de secundenklepper van mahler werd gebruikt, 

 die voor de tijdseinen der Marine diende. Door tusschen- 

 komst van eenen tijdmeter, die 130 tikken in de minuut 

 maakt, werden de uurwerken van hohwü en knebel bij 

 elkander vergeleken, en langs dien weg leerde men de 

 juiste oogenblikken der verschijnselen, naar de pendule van 

 knebel, kennen. De verschijnselen werden, in de collegie- 

 kamer, soms door vijf personen gelijktijdig, op de pendule 

 van knebel, die geheele secunden tikt, waargenomen. 



De allereerste waarnemingen met den toestel werden op 

 den 2 den Mei 1859 volbragt door mijnen zoon p. j. kaiser 

 en mij. De beweging van het lichtpunt vertegenwoordigde 

 toen die van eene ster in den Aequator, bij eene vergroo- 

 ting van 160 malen. Wij namen 8 doorgangen van het 

 lichtpunt waar en verkregen, bij iederen daarvan, de vol- 

 gende einduitkomsten voor onze persoonlijke fouten. Ik 

 heb die fouten, hier en in het vervolg, als positief be- 

 schouwd, indien het verschijnsel te vroeg werd waarge- 

 nomen. 



