( 322 ) 



zijn om sommige duistere deelen der sterrekunde toe te 

 lichten en de reden, waarom die waarneming nog niet de 

 gewenschte vruchten heeft gedragen, ligt in de onvolkomen- 

 heid der vroegere hulpmiddelen, vereenigd met den groo- 

 ten afstand, waarop de planeet, ook onder de gunstigste 

 omstandigheden, van ons verwijderd blijft. Nu de werk- 

 tuigen en de kunst van waarnemen zoo veel volkomener 

 zijn dan weleer, mag men van de waarneming der planeet 

 Mars, bij een gunstigen tegenstand, gewigtige uitkomsten 

 verwachten. 



De parallaxis der zon, die de volstrekte afmetingen des 

 zonnestelsels bepaalt, was, gedurende een paar eeuwen, de 

 steen der wijzen voor de sterrekundigen. Men meende dien 

 steen reeds voor lang te hebben gevonden, maar nu wordt 

 weder aan de echtheid van het gevondene getwijfeld. Wij 

 kennen de getallen, die de verhouding tusschen de grootte 

 van de loopbanen der hoofdplaneten uitdrukken, tot op een 

 twee-honderd- duizendste deel van hun bedrag, maar er kan 

 geen bevredigend antwoord worden gegeven op de onlangs 

 opgerezene vraag, of de volstrekte grootte van die loopba- 

 nen naauwkeuriger dan op een dertigste deel van haar be- 

 drag is bepaald geworden. Zulk eene onzekerheid is bij 

 de tegenwoordige sterrekunde niet te dulden, en hare op- 

 heffing, in deze eeuw, laat zich alleenlijk van de waarne- 

 ming der planeet Mars verwachten. 



Nademaal de verhouding tusschen de afmetingen des zon- 

 nestelsels naauwkeurig is bepaald, zullen wij het volstrekt 

 bedrag van die afmetingen en van de tijdelijke afstanden 

 der planeten tot de zon en tot elkander kennen, indien 

 slechts de parallaxis en daarmede de volstrekte afstand van 

 cene enkele planeet, voor een enkel tijdstip, met de noo- 

 dige naauwkeurigheid zal zijn bepaald geworden. Die pa- 

 rallaxis is echter altijd uitermate klein en voor hare juiste 

 bepaling zijn ook de fijnste waarnemingen nog te grof. 



