( 324- ) 



Beeds sedert lang beschouwde men de overgangen van 

 Veims voorbij de zonneschijf als de eenige verschijnselen, 

 waaruit de parallaxis der zon zich met naauwkeurigheid 

 liet bepalen, maar ongelukkiglijk kan meer dan eene eeuw 

 verloopen eer zulk een verschijnsel wederkeert. Bij de 

 laatste overgangen der planeet Venus, in de jaren 1761 

 en 1769, heeft men moeite noch kosten gespaard om die 

 verschijnselen aan ver verwijderde oorden der aarde waar 

 te nemen, maar zoowel de hulpmiddelen als de handelwij- 

 zen stonden ver beneden die van den tegenwoordigen tijd. 

 Encke heeft de toen volbragte waarnemingen uitgeput en 

 hetgeen nu voor de parallaxis en den afstand der zon wordt 

 aangenomen, is de uitkomst door hem uit die waarnemin- 

 gen afgeleid. De eerstvolgende overgangen van Venus zul- 

 len plaats hebben in de jaren 1874 en 1882, maar die 

 verschijnselen zullen dan voor de bepaling van de paral- 

 laxis der zon niet gunstig zijn, en het is twijfelachtig of 

 zij iets zullen kunnen bijdragen om onze kennis vaij die 

 grootheid te verhoogen. 



Naar de waarschijnlijkheidsrekening kan men aan de 

 parallaxis der zon, door encke uit de overgangen van 

 Venus afgeleid, eene onzekerheid toeschrijven, zoo groot als 

 een driehonderdste deel van haar bedrag. Zonder goede 

 gronden daarvoor, heeft men veelal aangenomen, dat de pa- 

 rallaxis der zon binnen die grenzen met zekerheid was be- 

 paald geworden, maar met de bereikte naauwkeurigheid 

 niet tevreden en zonder hoop op de aanstaande overgangen 

 van Venus, wilde men andermaal zijne toevlugt nemen tot 

 de regtstreeksche metingen, die sedert bijna eene eeuw wa- 

 ren opgegeven. In het jaar 1847 werd door den Hoog- 

 leeraar gerling te Marburg voorgesteld *), dat men eene 

 poging zoude aanwenden om de parallaxis der planeet Ve- 



*) Astr. Nachr. Vol. 25. pag. BW. 



