( 332 ) 



danig geplaatst zijn als in liet jaar 1830. Werd de pla- 

 neet alzoo, zoo dikwijls mogelijk, met groote zorgvuldig- 

 heid afgebeeld, zoo opende de vergelijking van die afbeel- 

 dingen met de vroegere van beer en MaDLER het uitzigt 

 op eene zeer naauwkeurige bepaling van den omwentelings- 

 tijd der planeet, terwijl die vergelijking tevens zoude be- 

 slissen, of de oppervlakte der planeet in het tijdvak van 

 32 jaren al of niet op eene kennelijke wijze veranderd . is. 

 Het was mijn wensch, dat de sterrewacht te Leiden, die 

 met de daartoe noodige hulpmiddelen is toegerust, deel 

 zoude nemen aan al de onderzoekingen, waartoe de planeet 

 Mars, bij haren tegenstand in dit jaar, aanleiding moest 

 geven, maar tegen de volledige vervulling van dien wensch 

 verzette zich het gebrek aan personeel en materieel, waar- 

 aan die sterrewacht te lijden heeft. Zij was bepaaldelijk 

 uitgenoodigd om beide stelsels van waarnemingen te vol- 

 brengen door de Heeren gilliss en winnecke ontworpen. 

 Het een vorderde, dat een waarnemer zich lang achtereen 

 met den Meridiaan-cirkel bezig hield en door het ander 

 werd de bestendige tegenwoordigheid van eenen waarnemer, 

 op denzelfden tijd, bij den refractor gevorderd. Op denzelf- 

 den tijd moesten, met een derde werktuig, de metingen op 

 het ligcbaam der planeet Mars en de onderzoekingen om- 

 trent zijn wezen worden volbragt. Terwijl te Green wich 

 zes waarnemers elkander bij de onderzoekingen met den 

 Meridiaan-cirkel afwisselen, terwijl overal een werktuig meer 

 te doen geeft dan één waarnemer kan volbrengen, moet 

 de sterrewacht te Leiden zich, in het geheel, met éénen 

 observator tevreden stellen. De bestuurder, die elders ge- 

 acht wordt, wegens zijne verpligte werkzaamheden, aan de 

 waarnemingen zelve geen deel te kunnen nemen, is te Lei- 

 den bovendien met de vervulling van een hoogleeraarsambt 

 belast. Buitengewone waarnemingen vorderen gewoonlijk 

 eenige buitengewone hulpmiddelen, waarvoor men eene ma- 



