{ 347 ) 



veertig duizend gulden gekost. De mikrometer van airy 

 is een kleine toestel, die bij eiken kijker kan worden aan- 

 gebragt, en op naauwelijks twee honderd gulden komt te 

 staan. Het is nu bij hernieuwing gebleken, dat kleine 

 hoeken, met beide werktuigen, even scherp kunnen worden 

 uitgemeten en het is daarom van te meer belang, de me- 

 tingen met den mikrometer van airy van de standvastige 

 fouten te bevrijden, die uit het wezen van dat werktuig 

 voortvloeijen. Dit kost een' naauwelijks gelooflijken ar- 

 beid, maar ik vermeen de uitvoerbaarheid daarvan reeds 

 met de daad te hebben aangetoond. 



Zulke metingen als de laatstvolbragte van den Heer main 

 moeten bij uitstek geschikt zijn om een einde te maken aan 

 het geschil over de onnatuurlijke afplatting, die, sedert lang, 

 aan de planeet Mars werd toegekend. Terwijl de afpla*tting 

 van Mars, naar de theorie, naauwelijks zoo groot als die der 

 aarde wezen kan, vond de oudere herschel, op het einde der 

 verledene eeuw, dat zij niet minder dan T J g bedroeg. Schröter, 

 daarentegen, leidde uit zijne metingen de gevolgtrekking af, 

 dat de afplatting van Mars zekerlijk kleiner dan -^ wezen 

 moest. In deze eeuw heeft arago jaren lang heviglijk gestreden 

 voor de uitkomst, uit zijne zeer talrijke metingen afgeleid, 

 volgens welke de afplatting van Mars niet minder dan ^ 

 kon bedragen, en zelfs laplace beijverde zich vruchteloos, 

 om dit verschijnsel uit eene natuurlijke oorzaak te verkla- 

 ren. De Heer oudemans kon echter in de metingen van 

 bessel geen spoor van eene afplatting vinden en de Heer 

 winnecke vond dit evenmin in zijne metingen, die opzet- 

 telijk waren volbragt om den vorm der planeet Mars te 

 bepalen. De Heer main vond weder, door zijne metingen 

 van het jaar 1852, dat de afplatting van Mars -g^ bedra- 

 gen moest. Toen ik vroeger over den mikrometer van airy 

 handelde, heb ik de laatstgenoemde uitkomst bestreden, 

 niet omdat ik eene afplatting van Mars, strijdende tegen onze 



