( 391 ) 



geleiders en isolatoren bepaald voor den geest roepende, 

 dan zijn er velerlei verschijnselen, die naar zulk eene wijze 

 van voortplanting henenwijzen, als b. v. de voortleiding 

 der electriciteit door half-geleiders in de proeven van gau- 

 gain *), de verschijnselen van inductie in het algemeen 

 en die van de statische electriciteit in het bijzonder, het 

 indringen der lading in den isolator b. v. glas enz. 



Maar nog algemeener wil ik liever het verschijnsel voor- 

 stellen. Ik denk den stroom voortgeleid door een mengsel 

 van isolerend gas en geleidenden damp, hetwelk de eerste 

 voorwaarde voor laag vorming wel degelijk schijnt te zijn, 

 dan worden alle deeltjes voor een oogenblik tot gedeelten van 

 den weg waarlangs de stroom vloeit — zij worden allen als 

 zoo vele stroom- elementen — en die stroom gaat door den 

 damp veel ligter voort dan door het gas, of wel, houdt in 

 het gas veel langer aan dan in den damp. Zoodoende blijf 

 ik geheel buiten eene beschouwing omtrent het eigenlijk 

 wezen van den stroom en toch laat zich het verschil tus- 

 schen voortleiding door eene isolerende en door eene gelei- 

 dende middenstof voldoende begrijpen. Alle deeltjes van het 

 mengsel, zoowel isolerende als geleidende, vormen voor een 

 oogenblik als zoo vele schakels van den keten, dietusschen de 

 beide metalen geleiders wordt uitgespannen, schakels echter, 

 die daarbij hunne eigene bewegelijkheid niet behoeven te 

 verliezen. In gassoorten moet nu die toestand der deel* 

 tjes een zekeren duur bezitten, veel langer dan in dam- 

 pen, en daarbij veel moeijelijker worden voortgeleid; daar- 

 door schijnt vooral het lichten te ontstaan ; onderscheidene 

 proeven met luchtledige buizen, b. v. het zoogenaamde na- 

 lichten, kunnen hieruit gemakkelijk worden verklaard. 



Waterdamp geleidt stellig de ontlading zonder te lichfen 

 en zeker veel beter dan een gas ; daaruit verklaart zich de 



*) Annales de (Jhimie, L1X, LX, LXIII en LXIV. 



